[Back to school] Mua laptop để học ở năm 2026 và một số điều anh em cần lưu ý!

Một năm học mới lại sắp bắt đầu và câu chuyện mọi năm vẫn lặp lại là mua laptop, năm nay sẽ khác so với mọi năm khi mà tình hình chung của ngành PC là đang bị biến động giá rất nhiều, do đó để chọn một chiếc laptop phù hợp là câu chuyện không phải dễ. Có rất nhiều ngành học, nhiều nhu cầu khác nhau và do đó bài này trước hết để mình tổng hợp những lưu ý chung cho một số ngành học, rồi anh em có thêm chia sẻ hay thắc mắc gì thì bỏ vào phần bình luận nha anh em.

Mình sẽ chia sẻ trước tiên với 4 nhóm ngành: Kinh tế - tài chính, Marketing - truyền thông, Kỹ thuật và CNTT. Anh em có thê xem sơ sơ cái mind map ở đây để nắm trước các ý mình sẽ nói trong bài. Bây giờ sẽ bắt đầu với ngành kinh tế - tài chính.

Học kinh tế - tài chính cần lưu ý gì?

Đầu tiên và quan trọng nhất đó là anh em nên chọn máy có màn hình đẹp, vì màn hình là thứ mà chúng ta nhìn vào nó mỗi 8-10 tiếng, không nên chọn màn hình có chất lượng hiển thị không cao. Thời điểm hiện tại, nhiều nhà sản xuất để tiết kiệm chi phí đã cắt giảm thành phần này, nhưng thà cắt độ phân giải còn hơn cắt giảm đi các dải màu phổ biến, đặc biệt là sRGB.

Tiếp nữa là anh em học tài chính - kế toán sẽ nhập liệu nhiều, do đó hãy chọn máy có kích thước màn hình lớn một chút, ít nhất cũng 14-inch mà thoải mái hơn thì 16-inch. Một số máy 15-inch hay 16-inch sẽ đi kèm bàn phím số Numpad và cái này cũng quan trọng cho anh em học tài chính nha. Thứ ba là đầy đủ các cổng kết nối, ít nhất cũng phải có 1 cổng USB-C hỗ trợ PD, cổng USB-A, cổng HDMI và nếu có cổng LAN RJ45 thì càng tốt. Một số dòng máy hiện tại cho ngành học tài chính, kế toán sẽ có dung lượng RAM phổ biến từ 8GB đến 16GB, nếu chọn máy 8GB để tiết kiệm thì nên lựa máy có thể nâng cấp RAM về sau, hoặc nâng cấp được SSD, nhưng mình sẽ khuyên anh em ưu tiên RAM hơn. Nếu máy 16GB sẵn rồi thì có thể học được 4 năm đại học hoặc 3 năm cao đẳng, chứ 8GB RAM mà hàn chết lại còn chạy Windows 11 nữa thì sẽ khá là chật vật.

Học marketing cần lưu ý gì?

Sang ngành marketing - truyền thông cũng hãy lưu ý về màn hình cho mình, anh em học ngành này chủ yếu sẽ sắm máy Mac (và cũng đang mùa back to school của Apple nữa) mà MacBook thì màn hình đẹp sẵn rồi, an toàn nhất thì anh em cứ chọn MacBook. Từ MacBook Neo đến MacBook Air hay MacBook Pro thì màn hình đều đẹp hết, bèo lắm cũng 100% sRGB, độ sáng cũng bèo lắm là 500 nits nên anh em học ngành này yên tâm. Tính ra thời điểm này chọn Mac cũng không hời lắm vì Apple mới tăng giá một loạt máy, nhưng để đỡ nhức đầu nhất thì MacBook là sự lựa chọn an toàn nhất.

Nhắc lại một lần nữa, học ngành này thì yêu cầu màn hình đẹp là quan trọng, anh em đừng hi sinh màn hình cho cấu hình vì có thể anh em sẽ không khai thác hết nó mà nếu xài cái màn 67% sRGB thì buồn lắm. Cuối cùng là những chiếc laptop phục vụ chủ yếu cho các ngành học này thường là ultrabook hoặc laptop gaming mỏng nhẹ, anh em có thể chọn những chiếc máy nhẹ nhẹ để mang đi học cho khỏe người, như MacBook chẳng hạn.

Học kỹ thuật thì lưu ý gì?

Nếu anh em học thiết kế đồ họa 3D, dùng các phần mềm như SolidWork, 3D Revit, AutoCAD hay Blender thì 90% anh em nên chọn Windows thay vì macOS vì có những phần mềm sẽ không hỗ trợ hệ điều hành của Apple. Học ngành này thì tối thiểu máy của anh em phải là 16GB, nếu có ai nói 8GB đủ dùng để học thì anh em đừng tin, vì càng về sau anh em phải làm nhiều với các phần mềm này thì 8GB RAM mà còn không nâng cấp được sẽ rất khổ. Nếu 8GB RAM mà có option nâng cấp thì chơi.

Dòng máy này, ngành này thì không cần ưu tiên mỏng, nhẹ, nếu có thì càng tốt còn không thì cũng không sao, vì ưu tiên hiệu năng và hiệu quả việc học hơn. Ngày xưa mình từng dùng Lenovo Legion 5 1.6kg chưa tính sạc mang đi học mỗi ngày, lúc đó vẫn thấy bình thường vì nó đáp ứng cho việc học rất tốt. Màn hình cũng là một yếu tố quan trọng nha, màn xấu, các dải màu không cao thì khó mà làm được các đồ án đẹp lắm.

Học lập trình, AI, code...thì cần lưu ý gì?

Đây là các ngành học mà mình thấy "ăn" RAM nhiều nhất và đây cũng là thứ khiến cho thế giới đang bị thiếu hụt bộ nhớ RAM và SSD, khiến cho laptop của anh em sắp mua bị tăng giá đó. Học ngành này thì xác định càng nhiều RAM càng tốt, ít nhất là 16GB, có bộ xử lý đồ họa rời tối thiểu 6GB VRAM, hoặc có khả năng nâng cấp về sau thì càng tốt. Một lưu ý nữa là anh em hãy chọn những dòng chip có hỗ trợ tốt cho AI, đừng kỳ vọng nhiều vào những mẫu chip có NPU vì hiện tại các phần mềm tối ưu cho NPU còn chưa nhiều. Bài sau mình sẽ chia sẻ tiếp kinh nghiệm chọn CPU, GPU, các mẫu máy cho từng ngành học mình đã nói trong bài này. Tóm lại, khi mua máy để đi học là anh em xác định sẽ dùng nó trong ít nhất là 4 năm tới, cho nên hãy chọn cho thật kỹ, đừng nghe nhiều quá về quảng cáo để đừng chọn sai. Các yếu tố như thiết kế, khuyến mãi, thương hiệu cũng quan trọng nhưng trên hết anh em phải xác định được nhu cầu và yêu cầu của ngành học anh em là gì. Mình vẫn hay có lời khuyên cho anh em tân sinh viên là hãy hỏi các anh chị khóa trên, họ đang dùng máy gì, có tốt không, làm được việc không là từ đó anh em sẽ có những lựa chọn ít sai lầm hơn. Chúc anh em vui vẻ.