Cơn khát chip nhớ đang thay đổi thị trường di động tại Việt Nam
(Dân trí) - Tình trạng thiếu hụt chip nhớ trên phạm vi toàn cầu đang tạo ra những tác động sâu rộng, làm thay đổi thị trường điện thoại thông minh.
Báo cáo từ công ty nghiên cứu thị trường Counterpoint Research chỉ ra rằng sản lượng smartphone xuất xưởng toàn cầu trong quý III đã ghi nhận mức sụt giảm 20% so với cùng kỳ năm trước.
Theo phân tích từ chuyên gia Ivan Lam, tình trạng khan hiếm linh kiện chip nhớ đã đẩy chi phí sản xuất tăng vọt, buộc các thương hiệu phải chuyển phần áp lực chi phí này sang người tiêu dùng.
Hệ quả là giá bán lẻ trung bình (ASP) của thị trường smartphone toàn cầu đã leo dốc 20% kể từ đầu năm 2026.
Smartphone trung cấp chịu ảnh hưởng lớn
Nghiên cứu từ Omdia cho thấy giá DRAM và NAND đã liên tục tăng mạnh qua các quý gần đây và dự kiến sẽ tiếp tục đà tăng trong thời gian tới. Thực tế này biến chi phí chip nhớ trở thành gánh nặng tài chính đè nặng lên các dòng smartphone từ phân khúc giá rẻ cho đến tầm trung.
Biến động này cũng làm đảo lộn cơ cấu chi phí sản xuất smartphone. Ngay trong quý I, tỷ trọng chi phí chip nhớ đối với phân khúc thiết bị dưới 400 USD đã tăng gần gấp đôi, trong khi ở nhóm sản phẩm trên 400 USD cũng ghi nhận mức tăng hơn 100%.
Cơn khát chip nhớ đang khiến giá smartphone tăng cao (Ảnh: Thế Anh).
Đáng chú ý, ở các mẫu smartphone bình dân có mức giá dưới 400 USD, chip nhớ hiện đã chiếm tới gần 60% tổng chi phí linh kiện. Các hãng sản xuất đã nỗ lực tối ưu bằng cách cắt giảm chi phí ở những bộ phận khác như tấm nền màn hình hay cảm biến, nhưng biện pháp này mau chóng chạm trần.
Smartphone giá rẻ và tầm trung vốn được thiết kế dựa trên một cơ cấu chi phí cực kỳ khắt khe. Việc bù đắp gánh nặng chip nhớ bằng cách thu hẹp ngân sách cho linh kiện khác là vô cùng khó khăn. Chuyên gia phân tích Zaker Li từ Omdia cảnh báo rằng tình hình sẽ còn biến chuyển xấu hơn khi xu hướng tăng giá chip nhớ tiếp diễn trong các quý tới.
Để bảo vệ mức biên lợi nhuận vốn đã rất mỏng, hàng loạt thương hiệu như Transsion, OPPO, vivo, Honor và Xiaomi buộc phải tăng đáng kể giá bán sản phẩm.
Tuy nhiên, nhóm khách hàng ở phân khúc bình dân vốn rất nhạy cảm về giá, dẫn đến nguy cơ suy giảm mạnh mẽ về nhu cầu thị trường.
Khi các dòng sản phẩm giá rẻ không còn mang lại lợi nhuận và đứng trước rủi ro sụt giảm doanh số cao, các nhà sản xuất đang chủ động thực hiện lộ trình từng bước rút lui khỏi phân khúc này.
Trái ngược với phân khúc giá rẻ, các nhà sản xuất lại có nhiều không gian để điều chỉnh chi phí ở phân khúc cận cao cấp và cao cấp. Tỷ trọng chi phí chip nhớ ở các thiết bị trên 400 USD sẽ giảm dần khi giá bán sản phẩm tăng lên, đặc biệt là ở nhóm trên 600 USD.
Tại phân khúc này, các linh kiện như vi xử lý (SoC), màn hình và mô-đun máy ảnh chiếm tỷ trọng lớn trong tổng chi phí linh kiện. Điều đó cho phép các hãng linh hoạt cắt giảm thông số ở các bộ phận này nhằm giảm bớt áp lực từ chip nhớ. Các thương hiệu phải tính toán cẩn trọng để cân bằng giữa khả năng chi trả của người dùng, biên lợi nhuận và sức cạnh tranh của sản phẩm.
Hướng đi mới của các hãng smartphone
Trước biến động giá linh kiện, các hãng sản xuất điện thoại thông minh phải điều chỉnh chiến lược sản phẩm nhằm duy trì sức cạnh tranh trên thị trường.
Xu hướng này thể hiện qua một số mẫu smartphone mới như OPPO A7 Pro, Honor 600S, Xiaomi Redmi Note 17 Pro và vivo V80 Lite. Thay vì chỉ tập trung vào hiệu năng, các nhà sản xuất chú trọng hơn đến độ bền, thời lượng pin và chính sách hậu mãi.
Độ bền và pin là hai yếu tố quan trọng được các nhà sản xuất smartphone tập trung thúc đẩy trong giai đoạn hiện tại (Ảnh: Thế Anh).
Ở khía cạnh độ bền, OPPO A7 Pro được giới thiệu với khung viền nguyên khối, các giải pháp bảo vệ linh kiện và nhiều tiêu chuẩn kháng bụi, kháng nước. Các thông số trong điều kiện thử nghiệm.
Xiaomi lại chú trọng chính sách hậu mãi với chương trình bảo hành cho dòng Redmi Note 17, trong khi vivo V80 Lite hướng đến nhóm khách hàng ưu tiên thời lượng sử dụng với viên pin dung lượng 10.000mAh...
Dù vậy, dung lượng pin lớn chưa đủ để quyết định trải nghiệm tổng thể. Trọng lượng, độ dày máy, tốc độ sạc, chất lượng camera và khả năng duy trì hiệu năng sau thời gian dài sử dụng cũng là những yếu tố người mua cần cân nhắc.
Tại thị trường Việt Nam, mặt bằng giá và sự phân chia các phân khúc smartphone đang ghi nhận những biến động liên tục trong bối cảnh vòng đời sản phẩm bị rút ngắn. Thậm chí, nhiều nhà sản xuất phải điều chỉnh lại mức giá niêm yết ngay giữa chu kỳ sản phẩm.
Phân khúc giá rẻ dần mất đi tính khả thi về lợi nhuận đã thúc đẩy làn sóng dịch chuyển của các hãng lên những phân khúc giá cao hơn. Trong bối cảnh đó, phân khúc trung cấp sẽ trở thành tâm điểm cạnh tranh gay gắt giữa các thương hiệu smartphone trong thời gian tới.