'Công bố quốc tế không phải tiêu chí duy nhất để đánh giá khoa học xã hội, nhân văn'
Chia sẻ tại buổi làm việc, GS.TS Nguyễn Vũ Quốc Huy, quyền Giám đốc Đại học Huế, cho biết đội ngũ nhà giáo, nhà khoa học trình độ cao của trường tiếp tục được củng cố và phát triển. Tỷ lệ tiến sĩ trên tổng số giảng viên đạt 43,4%. Trong giai đoạn 2021-2025, trường thực hiện 35 đề tài, nhiệm vụ khoa học và công nghệ cấp quốc gia.
GS.TS Huy cho biết những năm qua, trường triển khai nhiều chính sách khuyến khích giảng viên nghiên cứu, công bố quốc tế. Riêng năm 2025, lần đầu tiên số công bố khoa học quốc tế uy tín thuộc WoS và Scopus của toàn Đại học Huế đạt gần 900 bài. Từ 2018 đến 2022, Đại học Huế đứng thứ hai trong số các cơ sở giáo dục đại học trực thuộc Bộ Giáo dục và Đào tạo về số lượng công bố thuộc danh mục ISI (WoS) được Bộ khen thưởng. Giai đoạn 2021-2025 và 6 tháng đầu 2026, trường thực hiện 47 hợp đồng chuyển giao công nghệ, tư vấn dịch vụ, với tổng doanh thu hơn 6 tỷ đồng; được cấp 11 bằng độc quyền giải pháp hữu ích, 5 nhãn hiệu và 9 bản quyền tác giả.
Tuy nhiên, Bộ trưởng Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân cho rằng không thể đánh giá đầy đủ đóng góp của khoa học xã hội, nhân văn và nghệ thuật chỉ dựa trên số lượng công bố quốc tế. Theo ông, các công trình trong lĩnh vực này có thể tạo ra những giá trị rất lớn nhưng không nhất thiết được thể hiện bằng các bài báo quốc tế.
Khoa học xã hội, nhân văn và nghệ thuật không chỉ tạo ra các kết quả nghiên cứu mà còn phải thể hiện rõ đóng góp thiết thực đối với sự phát triển của đất nước và đời sống xã hội. Nhiều công trình không nổi bật về số lượng công bố quốc tế nhưng có giá trị lớn trong tư vấn, phản biện và hoạch định chính sách; bảo tồn, phát huy các giá trị văn hóa; sáng tạo văn học, nghệ thuật và nâng cao đời sống tinh thần của người dân.
Bộ trưởng nhấn mạnh cần có cách đánh giá toàn diện hơn, trong đó phải xem xét tác động thực tiễn và mức độ đóng góp của công trình đối với xã hội. Ông đề nghị nghiên cứu, xây dựng và triển khai thí điểm một chương trình về khoa học xã hội, nhân văn và nghệ thuật trên phạm vi toàn quốc, đồng thời thành lập hội đồng chuyên môn để đánh giá các công trình dựa trên tác động thực tế và giá trị mà nghiên cứu mang lại.
Đối với các cơ sở giáo dục đại học, Bộ trưởng cho rằng bên cạnh việc đẩy mạnh tự chủ và phát triển đội ngũ giáo sư, phó giáo sư, cần nghiên cứu bổ sung tiêu chí ghi nhận những công trình có ảnh hưởng tích cực đến chính sách, văn hóa và đời sống xã hội.
"Ngay cả việc đánh giá giáo sư, phó giáo sư, đóng góp trực tiếp cũng nhiều hơn rất nhiều", Bộ trưởng nói.
Theo ông, việc thí điểm có thể thực hiện ở quy mô ban đầu chưa cần lớn, sau đó đánh giá và hoàn thiện cơ chế trước khi nhân rộng. Các trường đại học khi được trao quyền tự chủ cũng cần có trách nhiệm báo cáo đầy đủ những đóng góp của đội ngũ khoa học, thay vì chỉ tập trung vào chỉ số công bố quốc tế.
Bộ trưởng Vũ Hải Quân cho biết trong chuyến công tác tại Singapore cuối tháng 8, ông nhận thấy nước này cũng có các hội đồng chuyên môn tham gia đánh giá những đóng góp của giới khoa học. Đây là kinh nghiệm có thể nghiên cứu trong quá trình xây dựng cơ chế đánh giá phù hợp với Việt Nam.
Võ Thạnh