DAC là gì và liệu có thực sự cải thiện chất lượng âm thanh?
(Dân trí) - Nếu mới bước chân vào thế giới âm thanh, có thể bạn từng được khuyên mua một bộ DAC rời để nâng cao chất lượng âm thanh. Vậy DAC thực chất là gì và thiết bị này có thực sự tạo ra khác biệt?
Bộ giải mã và khuếch đại âm thanh cho máy tính (Desktop DAC/AMP) kết nối qua cổng USB có thể được sử dụng để xử lý tín hiệu âm thanh trước khi đưa đến tai nghe (Ảnh: APN Photography/Shutterstock).
DAC là gì?
DAC là thuật ngữ viết tắt của "Digital-to-Analog Converter", tức bộ chuyển đổi tín hiệu số sang analog. Đây là thành phần đảm nhiệm việc chuyển dữ liệu âm thanh kỹ thuật số thành tín hiệu điện để thiết bị phát âm thanh có thể tái tạo thành âm thanh mà con người nghe được.
Chẳng hạn, khi nghe nhạc trực tuyến trên Spotify, dữ liệu âm thanh kỹ thuật số được chuyển đổi thành tín hiệu analog trước khi được đưa đến bộ khuếch đại và loa hoặc tai nghe.
Hầu hết thiết bị phát nhạc kỹ thuật số hiện nay đều đã tích hợp DAC. Vì vậy, việc mua thêm một DAC rời không phải lúc nào cũng mang lại sự khác biệt rõ rệt.
Tuy nhiên, trong một số trường hợp, DAC rời có thể giúp cải thiện chất lượng âm thanh hoặc giải quyết những hạn chế của mạch DAC tích hợp. Hiệu quả phụ thuộc vào chất lượng phần cứng sẵn có, thiết bị phối ghép và nhu cầu sử dụng.
Ví dụ, khi nghe nhạc số trên điện thoại, dữ liệu âm thanh được xử lý bởi DAC tích hợp trước khi tín hiệu được đưa tới hệ thống khuếch đại và loa. Vì vậy, TV, máy tính, điện thoại, máy tính bảng, loa thanh và nhiều thiết bị âm thanh kỹ thuật số khác đều có thể được tích hợp DAC.
Một DAC tích hợp chất lượng tốt có thể đáp ứng đầy đủ nhu cầu nghe nhạc thông thường. Tuy nhiên, chất lượng mạch DAC, bộ khuếch đại và thiết kế nguồn điện giữa các thiết bị có thể khác nhau.
Trong những trường hợp mạch âm thanh tích hợp tạo ra nhiễu, méo tiếng hoặc không đáp ứng được yêu cầu về công suất, một DAC rời hoặc DAC kết hợp bộ khuếch đại có thể mang lại cải thiện rõ rệt.
Các bộ DAC rời hiện có nhiều dạng. DAC để bàn thường được kết nối với máy tính hoặc thiết bị phát nhạc; DAC di động có kích thước nhỏ, có thể kết nối với điện thoại, máy tính bảng hoặc máy tính xách tay; trong khi USB DAC sử dụng cổng USB để nhận dữ liệu âm thanh từ thiết bị nguồn.
Tuy nhiên, DAC rời có giá rất khác nhau và một số sản phẩm cao cấp có thể có giá hàng nghìn USD. Vì vậy, người dùng nên xác định vấn đề của hệ thống âm thanh trước khi quyết định nâng cấp.
Khi nào cần DAC rời?
Nếu bạn sở hữu một thiết bị phát bị nhiễu (như PC/Laptop) kết hợp với một tai nghe/loa chất lượng khá trở lên thì DAC rời chính là chiếc chìa khóa "mở khóa" toàn bộ sức mạnh của hệ thống đó (ảnh: Nick Beer/Shutterstock).
Một DAC rời có thể hữu ích nếu thiết bị phát âm thanh đang tạo ra tiếng nhiễu hoặc méo, đặc biệt khi sử dụng tai nghe có dây hoặc hệ thống âm thanh chất lượng cao.
Trong trường hợp này, DAC rời có thể giúp tách phần xử lý tín hiệu âm thanh khỏi thiết bị nguồn, đồng thời cung cấp mạch khuếch đại phù hợp hơn với tai nghe.
Tuy nhiên, nếu thiết bị đang sử dụng đã cho chất lượng âm thanh trong trẻo, không có nhiễu hoặc méo đáng kể, việc chuyển sang DAC rời có thể không tạo ra khác biệt dễ nhận thấy.
Một trường hợp khác là khi người dùng sử dụng thiết bị không có cổng tai nghe 3,5mm. Khi đó, một DAC di động kết nối qua USB có thể đóng vai trò như bộ chuyển đổi âm thanh để sử dụng tai nghe có dây.
Với những người sử dụng tai nghe trở kháng cao hoặc có độ nhạy thấp, điều đáng quan tâm không chỉ là DAC mà còn là bộ khuếch đại tai nghe. Một số thiết bị được bán dưới dạng DAC/AMP, kết hợp cả hai chức năng trong cùng một sản phẩm.
Nếu tai nghe không đạt mức âm lượng mong muốn hoặc âm thanh bị biến dạng khi tăng âm lượng, một bộ khuếch đại phù hợp có thể hữu ích hơn việc chỉ thay DAC.
DAC đắt tiền có cho âm thanh tốt hơn?
Một DAC rời sẽ khiến hệ thống chuyên chơi nhạc số chất lượng cao (Hi-Res Audio, Lossless) của bạn được khai thác hết dữ liệu ngầm, giúp bạn nghe thấy những chi tiết siêu nhỏ vốn bị che lấp (ảnh: DC Studio/Shutterstock).
Giá cao không đồng nghĩa DAC chắc chắn cho chất lượng âm thanh tốt hơn.
Các DAC hiện đại có thể đạt mức hiệu năng rất cao, trong đó những khác biệt về nhiễu, méo và độ chính xác chuyển đổi có thể nằm dưới ngưỡng mà phần lớn người nghe có thể nhận biết trong điều kiện thông thường.
Do đó, nếu mục tiêu là cải thiện trải nghiệm nghe nhạc, người dùng không nhất thiết phải chọn DAC có giá quá cao.
Trong nhiều hệ thống, tai nghe hoặc loa có ảnh hưởng rõ rệt hơn đến chất lượng âm thanh. Với hệ thống loa, vị trí đặt loa và đặc tính âm học của phòng nghe cũng có thể tạo ra khác biệt đáng kể.
Vì vậy, trước khi đầu tư vào DAC rời, người dùng nên xác định hệ thống hiện tại đang gặp vấn đề gì. Nếu DAC tích hợp đã đáp ứng tốt nhu cầu, việc nâng cấp có thể không mang lại thay đổi đáng kể.
Ngược lại, nếu hệ thống xuất hiện nhiễu, méo tiếng, thiếu công suất hoặc thiết bị nguồn không có kết nối phù hợp với tai nghe, một DAC rời hoặc DAC/AMP phù hợp có thể là giải pháp đáng cân nhắc.