Dùng cồn vệ sinh máy tính: Những sai lầm có thể làm hỏng thiết bị

(Dân trí) - Cồn isopropyl thường được sử dụng để vệ sinh linh kiện máy tính. Tuy nhiên, lựa chọn sai nồng độ hoặc sử dụng trên những bề mặt không phù hợp có thể gây hư hỏng thiết bị.

Bụi bẩn, dấu vân tay hay lớp keo tản nhiệt cũ khiến nhiều người tìm đến cồn như một giải pháp vệ sinh máy tính. Trong đó, cồn isopropyl (IPA) được sử dụng khá phổ biến nhờ khả năng làm sạch và bay hơi nhanh.

Cồn isopropyl thường được sử dụng để vệ sinh linh kiện điện tử nhờ khả năng làm sạch và bay hơi nhanh (Ảnh: Shutterstock).

Tuy nhiên, theo BGR, không phải chai cồn isopropyl nào cũng giống nhau. Nồng độ và vị trí sử dụng là hai yếu tố cần đặc biệt lưu ý nếu không muốn việc vệ sinh vô tình gây hại cho thiết bị.

Không phải loại cồn nào cũng phù hợp

Cồn isopropyl trên thị trường thường xuất hiện với các nồng độ như 70%, 91% hoặc 99%. Con số này thể hiện tỷ lệ cồn trong dung dịch, phần còn lại chủ yếu là nước.

Chẳng hạn, cồn isopropyl 70% chứa khoảng 30% nước. Trong khi đó, loại 91% và 99% có hàm lượng nước thấp hơn đáng kể.

Việc bổ sung nước khiến dung dịch bay hơi chậm hơn, đặc tính có ích trong một số mục đích khử khuẩn nhưng lại cần được cân nhắc khi làm sạch linh kiện điện tử.

Cồn isopropyl có nhiều mức nồng độ khác nhau, trong đó loại có độ tinh khiết cao thường phù hợp hơn khi vệ sinh linh kiện điện tử (Ảnh: Shutterstock).

Theo BGR, với những công việc như loại bỏ keo tản nhiệt cũ hoặc vệ sinh tản nhiệt và bo mạch, cồn isopropyl có độ tinh khiết cao từ 91% trở lên phù hợp hơn do chứa ít nước và bay hơi nhanh.

Ngược lại, nếu sử dụng dung dịch có hàm lượng nước cao, hơi ẩm có thể lưu lại trên linh kiện sau khi phần cồn đã bay hơi. Việc bật máy khi thiết bị chưa khô hoàn toàn có nguy cơ gây đoản mạch. Về lâu dài, nước còn sót lại cũng có thể thúc đẩy quá trình ăn mòn các thành phần kim loại.

Điều này không có nghĩa cồn nồng độ càng cao thì càng tốt trong mọi trường hợp. Isopropyl alcohol nồng độ cao vẫn có thể tác động tới một số vật liệu, đặc biệt là các loại nhựa mềm hoặc cao su.

Do đó, người dùng không nên sử dụng một loại dung dịch cho tất cả bộ phận trên máy tính.

Những vị trí không nên tùy tiện lau bằng cồn

Màn hình là một trong những khu vực cần thận trọng nhất.

Nhiều màn hình máy tính được trang bị các lớp phủ bề mặt nhằm chống chói hoặc phục vụ những mục đích bảo vệ khác. Theo BGR, cồn isopropyl có thể làm ảnh hưởng đến các lớp phủ này.

Vì vậy, việc đổ cồn trực tiếp lên màn hình rồi lau, đặc biệt khi chưa kiểm tra hướng dẫn của nhà sản xuất, có thể khiến lớp phủ bề mặt bị xuống cấp.

Cồn isopropyl cũng không phù hợp với một số vật liệu khác như nhựa trong suốt, trong đó có acrylic, nhựa mềm, một số loại keo dán và cao su. Đây đều là những vật liệu có thể xuất hiện ở nhiều vị trí trên máy tính và phụ kiện.

Người dùng cần thận trọng khi sử dụng cồn trên màn hình, nhựa và các bề mặt có lớp phủ bảo vệ (Ảnh: Getty Images).

Trang thông tin cho rằng cồn 70% phù hợp hơn cho một số mục đích khử khuẩn hoặc vệ sinh các bề mặt bên ngoài tương thích, chẳng hạn một số loại phím bấm hay chuột.

Trong khi đó, với khu vực liên quan trực tiếp đến mạch điện, trang công nghệ này khuyến nghị sử dụng loại có độ tinh khiết ít nhất 91%.

Tuy nhiên, đây không nên được xem là quy tắc áp dụng cho mọi thiết bị. Máy tính sử dụng nhiều vật liệu và lớp phủ khác nhau, vì vậy hướng dẫn vệ sinh của nhà sản xuất vẫn nên được ưu tiên.

Một nguyên tắc quan trọng khác là không vệ sinh linh kiện khi máy tính vẫn đang hoạt động hoặc còn được cấp nguồn.

Làm gì nếu lỡ dùng sai loại cồn?

Nếu đã sử dụng dung dịch không phù hợp, việc bật máy ngay để kiểm tra có thể khiến tình hình trở nên nghiêm trọng hơn.

Trước tiên cần tắt nguồn thiết bị và để linh kiện khô hoàn toàn. Nếu còn lượng dung dịch dư trên bề mặt, người dùng có thể thấm nhẹ bằng khăn không xơ thay vì tiếp tục chà xát. Quạt có thể được sử dụng để hỗ trợ quá trình làm khô.

Trang công nghệ này đưa ra thời gian chờ ít nhất 24 giờ trước khi cấp nguồn trở lại. Trong trường hợp muốn thận trọng hơn, thời gian chờ có thể kéo dài tới 72 giờ. Thời gian thực tế còn phụ thuộc vào lượng chất lỏng, vị trí tiếp xúc và điều kiện môi trường.

Máy tính cần được ngắt nguồn và để khô hoàn toàn trước khi bật lại nếu linh kiện tiếp xúc với dung dịch vệ sinh (Ảnh: studioroman).

Đáng chú ý, BGR cũng không khuyến nghị phương pháp đặt thiết bị vào gạo để hút ẩm. Thay vào đó, mục tiêu quan trọng là tạo điều kiện để chất lỏng bay hơi và thiết bị khô hoàn toàn trước khi được cấp điện trở lại.

Cồn isopropyl vẫn là một chất làm sạch hữu ích trong quá trình bảo dưỡng máy tính nếu được sử dụng đúng cách. Tuy nhiên, nồng độ phù hợp với bo mạch chưa chắc an toàn cho màn hình, nhựa hay lớp phủ bên ngoài.

Vì vậy, trước khi dùng cồn để lau bất kỳ bộ phận nào, người dùng nên xác định vật liệu cần vệ sinh, ngắt nguồn thiết bị và kiểm tra hướng dẫn của nhà sản xuất.

Một thao tác tưởng chừng đơn giản có thể gây hậu quả nếu dung dịch làm sạch được sử dụng sai vị trí hoặc thiết bị được bật lên khi vẫn còn hơi ẩm.