Hết thời quán nào cũng “ngon nhất”, sản phẩm nào cũng nhận “số một”
(Dân trí) - Từ 5/7, quảng cáo tự phong “tốt nhất”, “hiệu quả nhất”, “duy nhất” phải có tài liệu chứng minh, nếu không sẽ bị phạt đến 20 triệu đồng.
Đi đâu cũng thấy “ngon nhất”, “tốt nhất”
Chị Mai Anh (28 tuổi, TPHCM) mở TikTok tìm một quán bún chả để đưa gia đình đi ăn cuối tuần.
Khi chị gõ cụm từ “quán bún chả ngon”, hàng loạt video lập tức xuất hiện. Nhưng điều khiến chị bất ngờ là nhiều video trong số đó người chủ hoặc người nhận quảng cáo đều đưa ra lời khẳng định chắc nịch như “đây là quán bún chả ngon nhất”.
“Cứ xem một video lại thấy một quán khác được giới thiệu là ngon nhất. Xem càng nhiều càng rối, cuối cùng tôi chẳng biết nên tin ai”, chị Mai Anh nói.
Không chỉ riêng trường hợp như trên. Muốn tìm quán cà phê, trà sữa, tiệm bánh, mỹ phẩm, thực phẩm chức năng hay nhiều loại sản phẩm khác, người dùng cũng dễ dàng bắt gặp những lời giới thiệu như “số một thị trường”, “tốt nhất”, “duy nhất”, “không có đối thủ”.
Trên TikTok, Facebook hay các sàn thương mại điện tử, những cụm từ mang tính khẳng định xuất hiện khá nhiều nhưng lại không hề đưa ra bất kỳ số liệu hay tài liệu nào chứng minh.
Có sản phẩm mới ra mắt chỉ vài tháng đã được quảng bá là “bán chạy nhất”, hay những sản phẩm phụ thuộc vào cơ địa từng người như mỹ phẩm cũng được giới thiệu là “tốt nhất cho mọi loại da”.
Thậm chí, nhiều cửa hàng ăn uống cũng gắn cho mình danh xưng “ngon nhất Hà Nội”, “ngon nhất Sài Gòn” hay “quán quốc dân”.
Trong cuộc cạnh tranh giành sự chú ý trên môi trường số, những lời quảng cáo ngày càng có xu hướng được đẩy lên mức cao nhất.
Điều này khiến người tiêu dùng ngày càng khó đưa ra lựa chọn, đặc biệt là trong bối cảnh nhiều KOL, KOC “núp bóng” trải nghiệm cá nhân để quảng cáo sản phẩm.
Với quảng cáo truyền thống, người tiêu dùng thường mặc định rằng thông điệp được xây dựng nhằm mục đích bán hàng và tiếp nhận bằng tâm thế cảnh giác.
Nhưng khi nội dung được kể dưới dạng trải nghiệm cá nhân, cơ chế phòng vệ ấy có xu hướng giảm xuống.
Theo ThS Nguyễn Lê Đình Quý, chuyên gia trong lĩnh vực Truyền thông Marketing, người tiêu dùng ngoài mua sản phẩm còn mua sự an tâm.
Khi một người mà họ theo dõi nói những câu như “đây là sản phẩm tốt nhất mà mình từng dùng”, thông điệp ấy có sức tác động mạnh hơn nhiều so với câu khẩu hiệu “sản phẩm của chúng tôi là tốt nhất”.
Bản chất là như nhau nhưng điểm khác biệt nằm ở tính cảm xúc. Chính yếu tố này khiến trải nghiệm cá nhân trở thành một công cụ truyền thông hiệu quả.
Vì vậy, trong một số trường hợp, tin theo những lời giới thiệu như “hiệu quả nhất mà mình từng thử”, “quán ăn ngon nhất mình biết”, người tiêu dùng đưa ra quyết định thiếu căn cứ và nhận lại trải nghiệm không như kỳ vọng.
Từ ngày 5/7, muốn nhận “số một” buộc phải có căn cứ
Theo tinh thần của Thông tư 12/2026/TT-BVHTTDL có hiệu lực từ 5/7, quảng cáo chứa các từ ngữ mang ý nghĩa khẳng định vị thế dẫn đầu, tính độc bản, tính tuyệt đối của sản phẩm, hàng hóa và dịch vụ phải tuân thủ các yêu cầu chặt chẽ hơn.
Trên thực tế, Luật Quảng cáo 2012 đã quy định việc quảng cáo có sử dụng các từ ngữ “nhất”, “duy nhất”, “tốt nhất”, “số một” hoặc từ ngữ có ý nghĩa tương tự mà không có tài liệu hợp pháp chứng minh là hành vi bị cấm.
Nghị định 87/2026/NĐ-CP có hiệu lực từ 15/5/2026 cũng đã làm rõ chế tài xử phạt cho hành vi trên là từ 10 đến 20 triệu đồng.
Hành vi quảng cáo có dùng từ “nhất”, “tốt nhất” và các từ mang ý nghĩa tương tự mà không có tài liệu chứng minh có thể bị phạt đến 20 triệu đồng kèm theo các hình thức xử phạt bổ sung (Đồ họa: AI).
Đồng thời, doanh nghiệp, cá nhân sẽ phải chịu thêm hình thức xử phạt bổ sung bao gồm:
- Tước quyền sử dụng Giấy tiếp nhận đăng ký bản công bố sản phẩm từ 05 đến 07 tháng.
- Tước quyền sử dụng Giấy xác nhận nội dung quảng cáo từ 22 tháng đến 24 tháng trong trường hợp vi phạm về quảng cáo thực phẩm bảo vệ sức khỏe từ 02 lần trở lên trong thời hạn 06 tháng.
Bên cạnh đó là buộc tháo gỡ, tháo dỡ, xóa quảng cáo hoặc thu hồi sản phẩm báo in, tạp chí in quảng cáo.
Theo Thông tư 12/2026/TT-BVHTTDL, các tổ chức, cá nhân muốn quảng cáo bằng những từ ngữ mang tính dẫn đầu phải có một trong các loại tài liệu chứng minh sau đây:
- Kết quả khảo sát thị trường của tổ chức được thành lập và hoạt động hợp pháp, có chức năng nghiên cứu thị trường.
- Giấy chứng nhận do cơ quan, tổ chức có thẩm quyền cấp tại các cuộc thi, triển lãm, giải thưởng quy mô toàn quốc, khu vực hoặc quốc tế bình chọn, xếp hạng, đánh giá và công nhận các sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ đó là “nhất”, “duy nhất”, “tốt nhất”, “số một” hoặc các từ ngữ ý nghĩa tương tự.
Thông tư 12/2026/TT-BVHTTDL quy định cụ thể về các từ ngữ có ý nghĩa tương tự “nhất”, “tốt nhất”, “duy nhất” và các tài liệu hợp pháp để chứng minh (Đồ họa: AI).
Trong đó, thời gian sử dụng tài liệu chứng minh sẽ bám theo thời hạn của giấy chứng nhận hoặc kết quả khảo sát thị trường.
Tài liệu chỉ được dùng khi bảo đảm độc lập, khách quan, trung thực và không gây nhầm lẫn cho người tiêu dùng, phù hợp quy định của pháp luật có liên quan.
Đồng thời, trên sản phẩm quảng cáo phải thể hiện rõ ràng, chính xác tên tài liệu, số, ký hiệu và thời gian công bố kết quả khảo sát thị trường hoặc thời gian cấp giấy chứng nhận quy định.
Đối với quy trình yêu cầu thẩm định sản phẩm quảng cáo, Thông tư nêu rõ ba bước như sau:
- Tổ chức, cá nhân có nhu cầu thẩm định sản phẩm quảng cáo gửi yêu cầu đến cơ quan chủ trì tham mưu quản lý nhà nước về quảng cáo ở trung ương theo Mẫu số 01 tại Phụ lục kèm theo Thông tư.
- Khi nhận được yêu cầu, cơ quan quản lý thành lập Hội đồng thẩm định sản phẩm quảng cáo. Hội đồng tiến hành họp để thẩm định.
- Căn cứ Biên bản họp, cơ quan quản lý trình Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch ban hành kết luận về sự phù hợp của sản phẩm quảng cáo với quy định của pháp luật và gửi tổ chức, cá nhân.
Xem thêm:
- Quảng cáo “đội lốt” trải nghiệm cá nhân: Người tiêu dùng bị KOL dẫn dắt
- Vì sao những lời đánh giá của KOL, KOC có sức nặng hơn quảng cáo?
- Núp bóng trải nghiệm cá nhân để quảng cáo sản phẩm là vi phạm pháp luật