Không còn laptop giá rẻ tại Việt Nam
(Dân trí) - Trong bối cảnh giá linh kiện liên tục leo thang do cơn sốt AI, thị trường laptop tại Việt Nam cũng có nhiều chuyển biến.
Theo báo cáo từ công ty nghiên cứu thị trường IDC, lượng máy tính xuất xưởng trên toàn cầu trong quý II đạt mức 68,2 triệu thiết bị, giảm 4,9% so với cùng kỳ năm trước. Sự sụt giảm này đã chấm dứt chuỗi 9 quý tăng trưởng liên tiếp, báo hiệu một giai đoạn đầy thách thức cho các nhà sản xuất máy tính.
Nguyên nhân dẫn đến sự suy yếu của thị trường máy tính bắt nguồn từ cuộc khủng hoảng thiếu hụt bộ nhớ RAM và ổ cứng lưu trữ trên quy mô toàn cầu. Sự bùng nổ của các trung tâm dữ liệu AI đã tiêu tốn một lượng lớn nguồn cung chip nhớ, khiến giá thành linh kiện tăng cao.
Trong nhiều năm qua, phân khúc laptop dưới 10 triệu đồng luôn là lựa chọn hàng đầu của nhóm học sinh, sinh viên và những người dùng văn phòng phổ thông. Tuy nhiên, theo khảo sát tại hàng loạt hệ thống bán lẻ lớn, người dùng hiện nay gần như không thể tìm thấy bất kỳ mẫu laptop mới chính hãng nào ở mức giá này.
Những thương hiệu lớn vốn có dải sản phẩm đa dạng như Asus, Acer, Lenovo, HP, Dell hay MSI đã đồng loạt điều chỉnh tăng giá bán. Apple cũng phải tăng giá hàng loạt sản phẩm vào cuối tháng 6 do áp lực chi phí linh kiện.
Laptop tại thị trường Việt Nam đang thiết lập một mặt bằng giá mới (Ảnh: Thế Anh).
“Phân khúc laptop dưới 10 triệu đồng gần như không xuất hiện. Đây là kết quả của nhiều yếu tố như mặt bằng chi phí sản xuất thay đổi, cấu hình tiêu chuẩn của laptop ngày càng cao hơn và xu hướng các hãng tập trung vào những dòng sản phẩm có hiệu năng tốt hơn”, ông Hoàng Văn Dũng, Giám đốc ngành hàng Máy tính tại FPT Shop, chia sẻ.
Đồng quan điểm, ông Trần Nguyên Trực, Giám đốc ngành hàng laptop tại Thế Giới Di Động, cho biết giá bán trung bình của laptop đã tăng 50-80% tùy theo từng phân khúc và cấu hình sản phẩm.
“Các sản phẩm với giá cũ đã không còn. Phân khúc laptop dưới 10 triệu đồng gần như không còn khả năng quay trở lại thị trường. Hiện tại, cấu hình thấp nhất trên một chiếc laptop mà người dùng có thể tìm được cũng đang dao động quanh mức giá 15-18 triệu đồng”, ông Trực nói thêm.
Nguyên nhân cốt lõi của sự tăng giá này xuất phát từ sự thay đổi mang tính dài hạn của ngành bán dẫn toàn cầu. Cơn sốt AI đã khiến các tập đoàn công nghệ lớn dồn tổng lực đầu tư vào hạ tầng máy chủ, làm cạn kiệt nguồn cung chip nhớ, RAM và ổ cứng lưu trữ. Theo Trendforce, giá RAM cho laptop có thời điểm đã tăng gần 500% so với đáy và vẫn duy trì mức tăng trưởng 10-18% mỗi quý.
Lý giải về thực trạng trên, ông Eric Lee, Giám đốc khu vực Đông Nam Á của Asus, cho biết khác với các chu kỳ cung cầu ngắn hạn trước đây, đợt tăng giá lần này xuất phát từ sự thay đổi mang tính dài hạn của toàn bộ ngành bán dẫn.
“Động lực cốt lõi nằm ở cuộc đua AI khi các tập đoàn công nghệ lớn dồn tổng lực đầu tư vào hạ tầng máy chủ và bộ nhớ băng thông cao phục vụ AI. Điều này khiến cho mảng chip nhớ thương mại phục vụ các thiết bị tiêu dùng bị thu hẹp.
Đến khi nào AI vẫn còn “sốt”, nguồn cung RAM và chip nhớ phổ thông vẫn sẽ thiếu hụt. Mức giá mới đã được thiết lập và phụ thuộc vào chuyển động của toàn ngành bán dẫn. Trong ngắn và trung hạn, giá sẽ còn tiếp tục xu hướng tăng chứ khó có khả năng quay về mức cũ”, đại diện Asus nhận định.
Bất chấp áp lực tăng giá, thị trường laptop Việt Nam vẫn ghi nhận sự tăng trưởng ổn định. Theo dữ liệu từ GfK và Microsoft, lượng laptop mới bán ra trong nửa đầu năm 2026 đã tăng trưởng trên 10% so với cùng kỳ năm 2025.
Ông Eric Lee, Giám đốc khu vực Đông Nam Á của Asus, cho biết nguồn cung khan hiếm là vấn đề mang tính dài hạn của toàn bộ ngành bán dẫn (Ảnh: Junlie Phạm).
“Mặc dù tình trạng khan hiếm linh kiện đẩy giá thành sản phẩm tăng cao, sức mua tại thị trường Việt Nam vẫn duy trì đà tăng trưởng tích cực. Tín hiệu này cho thấy người tiêu dùng Việt Nam dần coi laptop là một công cụ làm việc, học tập thiết yếu và sẵn sàng điều chỉnh ngân sách đầu tư để sở hữu sản phẩm phù hợp”, ông Nguyễn Lạc Huy, đại diện truyền thông hệ thống CellphoneS, chia sẻ.
Trong khi đó, ông Eric Lee cho biết người dùng đang có xu hướng kéo dài vòng đời sử dụng của một chiếc laptop giữa bối cảnh giá bán liên tục leo thang. Bên cạnh đó, người dùng cũng chủ động đầu tư vào các dòng máy có cấu hình cao hơn, chất lượng vượt trội ngay từ đầu để tối ưu hóa tổng chi phí sử dụng theo từng năm.
Cũng theo nhận định từ các chuyên gia, thị trường laptop Việt Nam đã bước vào một giai đoạn "bình thường mới", nơi mà laptop giá dưới 10 triệu đồng chỉ còn là quá khứ.
“Trong ngắn hạn, chúng tôi cho rằng phân khúc dưới 10 triệu đồng sẽ khó có nhiều lựa chọn đối với sản phẩm mới. Thay vào đó, khoảng giá từ 20 triệu đồng đang trở thành phân khúc chủ đạo của thị trường, đáp ứng tốt nhu cầu học tập, làm việc và giải trí của đa số người dùng.
Xu hướng chung của thị trường hiện nay vẫn là nâng cao giá trị sản phẩm thông qua việc tích hợp các công nghệ mới, thay vì cạnh tranh chủ yếu ở mức giá thấp”, đại diện FPT Shop nhận định.
Trên thực tế, giá bán tăng cao không phải là vấn đề duy nhất hiện tại. Các nhà sản xuất laptop còn phải đối mặt với một bài toán nan giải hơn, đó là đảm bảo nguồn cung ổn định trong một thị trường đầy biến động.
Tình trạng này thậm chí cũng xảy ra với cả gã khổng lồ Apple, công ty vốn nổi tiếng với khả năng kiểm soát chặt chẽ chuỗi cung ứng. Theo báo cáo từ CNBC, thời gian Apple giao hàng đối với MacBook Air hiện kéo dài 5-7 ngày. Tại một số thị trường, khoảng thời gian chờ đợi có thể tăng lên 10-14 ngày.
Việc đảm bảo nguồn cung là bài toán nan giải đối với các nhà sản xuất máy tính trong bối cảnh hiện tại (Ảnh: Thế Anh).
“Nguồn cung thiết bị từ các hãng sản xuất hiện gặp nhiều thách thức và chưa có dấu hiệu hạ nhiệt trong ngắn hạn. Do khó khăn trong việc tiếp cận linh kiện đầu vào, các nhà sản xuất phải giao hàng theo đợt nhỏ giọt. Số lượng hàng về chưa đủ để đáp ứng nhu cầu thị trường.
Đặc biệt, các dòng laptop cấu hình cao như Laptop Gaming và Laptop AI chịu ảnh hưởng nặng nề nhất, số lượng xuất xưởng hiện ở mức rất hạn chế”, đại diện CellphoneS chia sẻ.
Dưới góc nhìn của nhà sản xuất, ông Eric Lee, Giám đốc khu vực Đông Nam Á của Asus, cho rằng sự khan hiếm không chỉ thuần túy do thiếu nguyên liệu mà còn do khả năng dự báo của mỗi công ty.
“Bản chất của hiện tượng khan hiếm hàng hóa trên thị trường không hoàn toàn đến từ việc thiếu hụt nguyên liệu thuần túy. Tình trạng này có thể xuất phát từ việc dự báo sai lệch so với nhu cầu thực tế của thị trường.
Khi một đơn vị đánh giá sai nhịp đập tiêu dùng hoặc phản ứng chậm trước các biến động về giá linh kiện, tình trạng đứt gãy nguồn cung tại các kệ bán lẻ là điều khó tránh khỏi”, đại diện Asus cho biết.
Ông Eric Lee cũng nhấn mạnh rằng làn sóng AI đang tạo ra áp lực khủng khiếp và làm cạn kiệt công suất của các nhà máy đúc chip hàng đầu như TSMC. Điều này khiến mức độ bất ổn về nguồn cung linh kiện cao hơn bao giờ hết.
Đại diện FPT Shop cho biết nguồn cung laptop nhìn chung vẫn được các nhà sản xuất duy trì tương đối ổn định. Tuy nhiên, ở một số thời điểm, một số mẫu máy mới hoặc các phiên bản cấu hình cao có thể chưa đáp ứng kịp nhu cầu thị trường do kế hoạch phân bổ hàng hóa theo từng khu vực và từng giai đoạn
Trong khi đó, ông Trần Nguyên Trực, Giám đốc ngành hàng laptop tại Thế Giới Di Động, chia sẻ thực trạng nhiều sản phẩm đời cũ đã không còn sẵn hàng. Đáng nói, các hãng ngày càng thận trọng hơn khi nhập hàng mới với giá bán cao về thị trường Việt Nam. Điều này có thể gây ra tình trạng đứt gãy chuỗi cung ứng trên thị trường.
Hiện tại, người tiêu dùng Việt không còn lựa chọn laptop dưới 10 triệu đồng (Ảnh: Thế Anh).
“Khi nhìn vào bức tranh toàn cục của ngành hàng laptop hiện nay, sự lo ngại của thị trường về nguy cơ đứt gãy nguồn cung hay khan hiếm hàng hóa là hoàn toàn có cơ sở. Tại thị trường Việt Nam, chúng tôi vẫn hoàn toàn chủ động và đảm bảo nguồn cung đáp ứng đầy đủ nhu cầu của người tiêu dùng trên mọi phân khúc”, Giám đốc khu vực Đông Nam Á của Asus cho biết.
Bên cạnh việc đảm bảo nguồn cung, việc cân bằng về giá bán cũng là một yếu tố then chốt, đóng vai trò thúc đẩy thị trường tăng trưởng bền vững. Trong bối cảnh hiện tại, sự kết hợp giữa các chương trình trợ giá quy mô lớn và giải pháp tài chính linh hoạt từ nhà bán lẻ được kỳ vọng sẽ giúp người dùng dễ dàng tiếp cận với laptop hơn.
“Để giảm bớt gánh nặng chi phí cho người tiêu dùng Việt Nam, chúng tôi cũng nỗ lực ứng dụng các thiết kế phần cứng mới để tối ưu hóa chi phí sản xuất. Đồng thời, việc hợp tác chặt chẽ với các đối tác phân phối lớn cũng góp phần chuẩn bị nguồn hàng từ sớm, đảm bảo ổn định nguồn cung”, ông Eric Lee chia sẻ.