Liều chi nửa tỷ ép rau má “cai” đất, cô gái Hà Nội thu cả tấn rau mỗi tháng

Khoa học

(Dân trí) - Bằng việc mạnh dạn chi nửa tỷ đồng đầu tư hệ thống thủy canh, cô nông dân ở Hà Nội đã có thể thu hoạch đều đặn gần 1 tấn rau sạch mỗi tháng.

Thay vì bò trên mặt đất lấm lem bùn đất như phương thức truyền thống, hàng vạn gốc rau má tại một trang trại ở Chương Mỹ (Hà Nội) lại "leo" lên các giàn ống thủy canh sạch sẽ, lá to tròn mơn mởn.

Bằng việc mạnh dạn chi nửa tỷ đồng đầu tư hệ thống nhà màng hiện đại cùng hệ thống thủy canh chuyên dụng, gia đình nông dân trẻ Lê Thị Phương đã có thể thu hoạch đều đặn gần 1 tấn rau sạch mỗi tháng.

Để nuôi dưỡng cây rau má bằng phương pháp thủy canh, chị Phương đã đầu tư hệ thống vận hành nước bài bản. Toàn bộ nguồn nước tưới tiêu cho trang trại đều được khai thác từ giếng khoan sâu gần 100m, sau đó đưa vào hệ thống bể ngầm để lắng lọc và xử lý triệt để trước khi dẫn vào các đường ống.

Trang trại hiện sở hữu tổng chiều dài đường ống nuôi trồng lên tới hơn 20.000m, phối hợp các mô hình dàn ống ngang, dàn ống chữ A. Nhờ cách ly hoàn toàn với mặt đất, vườn rau má thủy canh loại bỏ được toàn bộ cỏ dại và hạn chế tối đa sâu bệnh nguy hại.

Theo chị Phương, trồng rau má thủy canh khó nhất là quản lý nguồn nước và độ pH. Mỗi ngày, các kỹ thuật viên phải đi kiểm tra từng đường ống xem có bị tắc nước hay tắc kim phun dinh dưỡng hay không để tránh tình trạng cây bị héo rũ.

Để duy trì năng suất gần 1 tấn rau má tươi mỗi tháng, trang trại áp dụng một quy trình vận hành và kiểm soát kỹ thuật khoa học. Hệ thống giàn ngang song song giúp phân bổ ánh sáng đồng đều và kiểm soát dòng nước dinh dưỡng hiệu quả.

Cứ sau 2-3 ngày lại phải châm dinh dưỡng, đo đạc độ pH chuẩn xác trong ngưỡng từ 5.5 đến 6.5. Định kỳ từ 25 đến 30 ngày là phải thay toàn bộ nước trong bể để đảm bảo môi trường phát triển sạch nhất.

Toàn bộ quá trình chăm sóc khi cây đã lên giàn nuôi không sử dụng thuốc bảo vệ thực vật hay hóa chất độc hại.

Để có được mô hình vận hành trơn tru như hiện nay, chị Phương từng phải trải qua quá trình thử nghiệm gian nan vào những ngày đầu khởi nghiệp. Ban đầu, do bắt chước mô hình giàn chữ A thịnh hành ở miền Nam nhằm tối ưu diện tích, chị đã lắp đặt đồng loạt kiểu giàn này.

Tuy nhiên, khí hậu nắng nóng khắc nghiệt của mùa hè miền Bắc đã khiến dòng nước tuần hoàn zic-zag từ trên đỉnh chữ A xuống đáy bị làm nóng lên rất nhanh. Ống nhựa nóng, nước nóng đã làm rễ rau má bị thối, cháy lá và chết hàng loạt.

Chị đã phải đưa ra quyết định táo bạo là phá bỏ một nửa số giàn chữ A bị lỗi kỹ thuật để chuyển hẳn sang thiết kế giàn ngang song song.

Đồng thời, chị thiết kế lại đường nước chảy trực tiếp vào đầu A và thoát ra ở đầu B của từng ống dẫn để tránh tích nhiệt. Sự thay đổi này đã giúp trang trại chính thức vượt qua khủng hoảng và đi vào quỹ đạo sản xuất ổn định.

Sau mỗi lứa thu hoạch kéo dài từ 30-35 ngày, người nông dân sẽ tiến hành vệ sinh sạch sẽ đường ống, nhặt bỏ lá úa, xử lý nấm gốc bằng các biện pháp sinh học an toàn rồi mới để lứa rau tiếp theo tự phục hồi và vươn lên.

Chị Phương cho biết, rau má trồng thủy canh mang lại những ưu thế vượt trội: "Nếu trồng trên đất truyền thống ở miền Bắc, cây rau má thường bị lụi hẳn vào mùa đông. Nhưng nhờ hệ thống thủy canh trong nhà màng, cây rau vẫn sinh trưởng quanh năm, dù mùa đông có chậm hơn mùa hè một chút nhưng vẫn đảm bảo có rau thu hoạch ổn định.

Đặc biệt, vị rau má thủy canh ngọt mát, thanh nhẹ, không bị hăng, đắng hay tanh nồng như rau má trồng trên đất, giúp người mới uống nước ép lần đầu cũng rất dễ làm quen".

Để tối ưu hóa hiệu quả kinh tế từ trang trại thủy canh, chị Phương không chọn con đường chỉ bán rau tươi thô thông thường. Nếu chỉ phụ thuộc vào việc bán rau má tươi nguyên bản cho các mối sỉ thì giá cả bấp bênh, dao động chỉ khoảng 35.000-40.000 đồng/kg, lại dễ rơi vào cảnh "được mùa mất giá" khi sản lượng đạt đỉnh.

Từ thực tế đó, cô nông dân trẻ đã tìm cách khép kín vòng tuần hoàn sản phẩm từ nông trại đến bàn ăn, điển hình là nước ép rau má.

Sản phẩm nước ép không chỉ giải quyết triệt để bài toán đầu ra cho trang trại mà còn đem lại dòng tiền quay vòng đều đặn, bù đắp trực tiếp cho các khoản chi phí cố định và chi phí vận hành hệ thống nhà màng khổng lồ.

Trung bình 1kg rau má tươi có thể xay được từ 2 đến 3 lít nước ép rau má. Với mức giá bán lẻ hiện nay 40.000 đồng cho một chai 1 lít, mỗi cân rau má chế biến sâu sẽ mang về doanh thu khoảng 80.000 đến 100.000 đồng.

Để vận hành trang trại, chi phí tiêu hao hàng tháng (bao gồm tiền điện, nước, dinh dưỡng và nhân công cơ bản) kiểm soát ở mức khoảng 20 triệu đồng. Để có được sự tối ưu này là nhờ sự đồng lòng, góp sức của chính những thành viên trong gia đình chị Phương.

Vào những dịp thu hoạch rộ cần nhiều nhân lực, trang trại sẽ thuê thêm các bà, các mẹ ở địa phương theo ngày để tạo thêm thu nhập cho người dân quanh vùng.

"Làm nông nghiệp công nghệ cao thực sự rất khó khăn, ngốn vốn nhiều hơn dự tính ban đầu rất nhiều. Nếu ai có ý định đầu tư mô hình này, tôi khuyên nên học kỹ thuật thật nghiêm túc, tính toán kỹ định hướng đầu ra và trên hết phải có tình yêu, đam mê cháy bỏng với nông nghiệp sạch thì mới đi được đường dài", chị Phương chia sẻ.