Microsoft giải thích vì sao phải giữ lại giao diện cũ và Windows 11 vẫn chưa thoát khỏi điều đó

Trong lúc Microsoft đẩy mạnh việc làm mới giao diện Windows 11, một bài viết từ năm 2003 của kỹ sư Microsoft Raymond Chen lại phần nào lý giải vì sao nhiều thành phần giao diện cũ vẫn tồn tại đến hôm nay.

Vì sao Microsoft vẫn chưa thể loại bỏ hoàn toàn Win32 khỏi Windows 11?

Khi đó, Microsoft không loại bỏ giao diện cũ ngay lập tức mà cung cấp tùy chọn để người dùng quay lại cách hoạt động quen thuộc trong thời gian thích nghi. Ví dụ, khi Windows 3.1 giới thiệu cơ chế chuyển cửa sổ Alt+Tab mới, hãng vẫn cho phép người dùng khôi phục hành vi cũ của Windows 3.0 thông qua Control Panel.

Cơ chế Alt+Tab cũ dựa trên thứ tự xếp chồng của các cửa sổ, tương tự Alt+Esc. Trong khi đó, phương thức mới được Microsoft gọi là “fast task switching”. Công ty thậm chí cung cấp thiết lập SPI_SETFASTTASKSWITCH để phần mềm có thể quay về cách chuyển cửa sổ trước đây nếu cần. Lý do phía sau là các doanh nghiệp lớn không muốn giao diện phần mềm thay đổi quá nhanh. Theo Chen, một công ty với 10.000 nhân viên có thể phải chi hàng triệu USD để đào tạo lại nhân sự nếu giao diện thay đổi, dù thay đổi đó có thể mang lại trải nghiệm tốt hơn.

Việc Windows phải hỗ trợ một hệ sinh thái phần cứng rộng lớn, đặc biệt trong môi trường doanh nghiệp, khiến Microsoft khó có thể loại bỏ nhanh các thành phần cũ như Apple làm với macOS. Chỉ một thay đổi thiếu cẩn trọng cũng có thể ảnh hưởng đến thiết bị, phần mềm hoặc quy trình vận hành mà doanh nghiệp đang phụ thuộc. Bên cạnh đó, Windows cũng chịu ảnh hưởng từ lịch sử phát triển phần mềm với nhiều framework giao diện kế tiếp nhau, từ Win32, MFC, .NET, XAML, UWP cho tới WinUI 3. Việc các nền tảng thay đổi liên tục khiến nhiều ứng dụng Windows hiện chuyển sang dùng WebView2 hoặc công nghệ web, thay vì giao diện native hoàn chỉnh.

Windows Latest cho biết Microsoft đang bắt đầu thay đổi cách làm này trong năm 2026. Một số thành phần lâu đời đang được viết lại bằng WinUI 3 thay vì chỉ thay lớp giao diện bên ngoài. Hộp thoại Properties mới của File Explorer là một ví dụ, thay thế thành phần có nguồn gốc từ thời Windows 95.

Hộp thoại Run mới cũng được Microsoft tối ưu lại. Dữ liệu telemetry được hãng chia sẻ cho thấy phiên bản mới tải trong 94 ms, nhanh hơn mức 103 ms của hộp thoại cũ. Đây là chi tiết cho thấy mã cũ không phải lúc nào cũng tồn tại vì hiệu năng tốt hơn, mà thường do việc viết lại mà vẫn đảm bảo tương thích là một công việc phức tạp.

Microsoft cũng đang chuyển dần hạ tầng giao diện chung của Start menu sang WinUI để cải thiện độ trễ tương tác. Một phần Start menu trên Windows 11 trước đây được phát triển với React Native để hỗ trợ quá trình thử nghiệm và triển khai nhanh hơn, nhưng hãng hiện ưu tiên hiệu năng, nền tảng ổn định và sửa lỗi trước khi thay thế hoàn toàn. Có thể nói, Windows 11 vẫn còn mang theo nhiều dấu vết của các thế hệ Windows trước, nhưng Microsoft đang dần chuyển từ cách “phủ” giao diện mới lên nền tảng cũ sang viết lại các thành phần quan trọng. Quá trình này sẽ không nhanh, bởi Windows vẫn phải duy trì khả năng tương thích với hệ sinh thái phần cứng và phần mềm khổng lồ đã tồn tại nhiều thập kỷ.