Một lần đến Viên Minh Viên - từ niềm tự hào đến một ký ức buồn của người Trung Quốc
Trong lần đi Bắc Kinh vừa rồi, mình có ghé đến Viên Minh Viên - khu vườn mùa hè cũ, bây giờ thì mình thấy mọi người thường đi đến khu vườn mùa hè mới hơn (Di Hoà Viên - nơi Từ Hi Thái hậu nghỉ dưỡng). So với nơi đó, thì mình lại hứng thú với Viên Minh Viên hơn bởi câu chuyện lịch sử đằng sau nó. Không hiểu sao mà chỗ này mình chụp hình cảnh hơi ít, nên có gì mọi người xem clip để thấy rõ cảnh hơn nha.
Nơi mình đang đứng là một khu vườn có diện tích rộng khoảng 350 hecta, lớn gấp 5 lần Tử Cấm Thành, được xây dựng qua 6 đời hoàng đế nhà Thanh. Từng là một công trình tự hào của người Trung Quốc nhưng hiện nay thì nó đã bị phá huỷ hoàn toàn, chỉ còn lại những tàn tích mà thôi.
Thật ra, Viên Minh Viên nằm cách khá xa trung tâm thành phố, đi xe hơn 40 phút mới đến nơi. Theo như mình tìm hiểu thì Viên Minh Viên là nơi nghỉ dưỡng vào mùa hè của các triều đại Hoàng đế. Nơi đây bao gồm quần thể vườn khổng lồ, cùng hàng trăm công trình, hồ nước, cầu đá, đền đài và cung điện. Viên Minh Viên được xây dựng từ đầu TK 18 dưới thời Vua Khang Hy và được mở rộng mạnh dưới thời vua Càn Long.
Trong thời hoàng kim của triều Thanh, người Phương Tây từng gọi Viên Minh Viên là “Versailles của Phương Đông”, còn người Trung Quốc gọi nơi đây là “Vạn viên chi viên” (nghĩa là Vườn của muôn vườn), chưa dừng lại ở đó, Viên Minh Viên từng được xếp hạng là một trong những khu vườn hoàng gia đẹp nhất thế giới.
Điểm thú vị ở Viên Minh Viên nằm ở kiến trúc, không chỉ theo phong cách Trung Hoa mà đi đến đâu, mình cũng bắt gặp được rất nhiều tàn tích của kiến trúc châu Âu. Chẳng hạn như kiểu đài phun nước, cung điện kiểu baroque, đồng hồ nước,… Nhưng mà khi mình nhìn những bức ảnh lịch sử, khu kiến trúc châu Âu chỉ chiếm một phần rất nhỏ của Viên Minh Viên. Nhưng vì phần lớn các công trình Trung Hoa được làm bằng gỗ nên đã bị thiêu huỷ gần như hoàn toàn. Và điểm làm Viên Minh Viên trở nên nổi tiếng chính là sự kiện mà nó bị phá huỷ, đến nay, đây vẫn được xem là một trong vụ phá huỷ di sản văn hoá nổi tiếng nhất TK 19.
Mình đọc thì thấy có rất nhiều giải thuyết xoay quanh nguyên nhân mà ông chọn tấn công Viên Minh Viên. Một trong số đó là vì nơi đây là biểu tượng quyền lực của Hoàng đế nhà Thanh, nơi ở và làm việc, lưu giữ kho tàng nghệ thuật và tải sản lớn của hoàng gia. Nên việc tấn công vào đây giống như đánh vào danh dự của triều đình. Bên cạnh đó, nơi đây cách xa trung tâm, nếu tấn công thì sẽ gây ít ảnh hưởng cho người dân hơn. Trong khi đó, nếu phá huỷ Tử Cấm Thành, hậu quả về mặt chính trị sẽ rất lớn, có thể sẽ làm hỏng toàn bộ quá trình đàm phán của Anh Pháp với Trung Quốc. Mục tiêu của việc tấn công này chỉ là hành động cảnh cáo, buộc triều đình chấp nhận các điều khoản, chứ không phải là tiêu diệt.
(chữ nhiều quá, nên để hình vô cho nhìn đỡ chữ)
Đây là phiên bản mô phỏng mà người ta làm lại để du khách có thể dễ hình dung hơn Trong số đó, có thể nói tượng 12 con giáp là công trình nổi tiếng nhất của viên minh viên. Chúng hoạt động như những chiếc đồng hồ, mỗi một canh giờ, một con giáp sẽ phun nước. Kiểu như vua đang đi dạo qua khu vực này, thấy con nào đang phun nước thì sẽ đoán được đang là giờ gì.
Nhưng trong vụ cháy, khi quân Anh-Pháp tiến vào, 12 bức tượng đã bị mang đi phân tán khắp nơi. Chúng bị mang đi khắp nơi, nằm trong viện bảo tàng nước ngoài, bộ sưu tập tư nhân và xuất hiện tại các buổi đấu giá. Mặc dù một số bức tượng đã được hồi hương, nhưng vẫn còn rất nhiều bức bị phân tán khắp nơi.
Tàn tích về đài phun nước 12 con giáp, mình vẫn còn nhìn thấy những bậc đá đặt những con thú luôn
Phía sau lưng mình là tàn tích của một đài phun nước từng rất nổi tiếng trong Viên Minh Viên. Tiểu cảnh của công trình này là hình ảnh một con hươu đứng giữa bầy chó săn. Điểm đặc biệt là trên sừng và từ miệng những con chó săn sẽ phun ra những tia nước. Theo như mình nghe mấy hướng dẫn viên bên đây kể lại, thì vào ngày xưa, thời điểm mà công trình này được xây dựng, nước chủ yếu chạy từ dưới đất. Nên việc tạo ra được những tia nước phun ra từ trên cao như sừng hươu được xem là một thành tựu kỹ thuật đáng kinh ngạc. Điều này khiến đài phun nước này trở thành một trong những công trình nổi bật nhất tại Viên Minh Viên luôn. (mọi người xem clip để thấy cái này rõ hơn nha)
Nằm đối diện đài phun nước chính là khu khán đài, vua sẽ ngồi ở đây cùng với phi để ngắm nhìn cảnh vật.
Viên Minh Viên còn có một khu mê cung mang tên Vạn Hoa Trận được xây dựng vào TK 18 dưới thời Vua Càn Long. Khu mê cung này được thiết kế với những lối đi ngoằn nghèo, lấy cảm hứng từ các khu vườn bên châu Âu.
Hình ảnh Viên Minh Viên khi xưa. Những ghi chép lịch sử kể lại rằng vào Trung Thu, vua thường tổ chức sự kiện ăn mừng, trong đó vua sẽ ngồi ở đình trung tâm, còn các cung nữ sẽ cầm đèn lồng để tìm được tiến vào gặp vua, ai tìm đến sớm nhất sẽ nhận được phần thưởng.
Khu mê cung hiện nay đã được phục dựng lại để du khách dễ hình dung hơn, chứ đây không phải là hiện trạng khi xưa đâu.
Chính là cái đình trung tâm này nè, giờ du khách đến đây ai cũng cố gắng tìm đến cái đình này cả (không biết tại sao luôn). Còn mình đứng từ ngoài nhìn vào.
Thời tiết hôm mình đi chỉ có 21 độ, mà cảm nhận như 18 độ, vừa có nắng xiên vừa có giá lạnh nên hợp để đi dạo trong đây lắm. Dù vậy, Viên Minh Viên này cũng cực kỳ to nha, cái khu tham quan các tàn tích chỉ là 1 góc nhỏ của cái vườn thôi, nên mọi người lưu ý nha. Nếu mọi người muốn khám phá hết Viên Minh Viên thì có thể thuê xe điện để họ dẫn mình đi tham quan. Chứ đừng như mình, lúc đầu mình nghĩ đi bộ cũng được, trời ơi, nó to lắm, đi hoài không tìm được lối ra. Mà mình chỉ có thể bắt xe ngay trạm ban đầu thôi, xe sẽ không đón khách giữa chừng đâu.