Surface Duo từng chết, nhưng ý tưởng của nó thì không

Sáu năm trước, Microsoft bán ra một chiếc điện thoại hai màn hình giá 1.400 đô la, không có camera sau, không có 5G, và phần mềm đầy lỗi. Ba năm sau, ngày 10 tháng 9 năm 2023, Microsoft chính thức ngừng hỗ trợ Surface Duo, khép lại một trong những thử nghiệm phần cứng thất bại rõ ràng nhất của hãng. Vậy mà giờ đây, mình đang đọc tin Samsung chuẩn bị ra mắt một thiết bị gập với hình dạng được mô tả là rộng hơn, ngắn hơn so với dòng Galaxy Z Fold quen thuộc, gợi nhớ đến chính chiếc Surface Duo ngày nào. Cùng lúc đó, Apple cũng được đồn đoán sẽ trình làng chiếc iPhone gập đầu tiên vào tháng 9 năm 2026. Hai hãng điện thoại lớn nhất thế giới, gần như cùng một thời điểm, quay lại với ý tưởng mà một gã khổng lồ công nghệ khác từng bỏ cuộc.

Một ý tưởng, hai kiểu thất bại

Để hiểu vì sao lần này có thể khác, mình nghĩ cần tách bạch hai kiểu thất bại vốn hay bị gộp làm một: thất bại vì ý tưởng sai, và thất bại vì thực thi kém trong khi công nghệ nền chưa đủ chín. Surface Duo rơi vào trường hợp thứ hai, và tệ hơn, nó thất bại ở nhiều lớp cùng lúc. Về phần cứng, Surface Duo không phải một màn hình gập liền mạch theo đúng nghĩa. Đó thực chất là hai màn hình phẳng riêng biệt, nối với nhau bằng bản lề, để lại một khoảng hở và viền màn hình ở giữa mỗi khi mở ra. Bất kỳ ứng dụng hay hình ảnh nào trải dài qua hai màn hình đều bị cắt ngang bởi đường nối đó. Thiết bị cũng không có camera sau ở phiên bản đầu, thiếu cả 5G lẫn NFC, hai tính năng gần như bắt buộc với một chiếc điện thoại ở thời điểm 2020.

Surface Duo mà TinhTe từng trên tay, đó là ý tưởng hay nhưng lại không ổn về mặt thực thi

Điều đã thay đổi trong sáu năm

Khác biệt lớn nhất giữa Surface Duo và các thiết bị gập hiện nay nằm ở chính tấm nền hiển thị. Samsung, và nhiều khả năng cả Apple, dùng màn hình OLED dẻo liền mạch, gập cong quanh một bản lề giấu ngay dưới lớp hiển thị, thay vì ghép hai màn hình cứng cạnh nhau. Vẫn còn một đường nếp gấp nhìn thấy được ở giữa, nhưng đó là một bề mặt liên tục, không phải một khoảng hở cắt đôi màn hình như Duo.

Sau một thời gian, công nghệ màn hình gập đã đủ trưởng thành để mang lại một trải nghiệm liền lạc Công nghệ bản lề cũng đã đi một chặng đường dài. Sau bảy thế hệ Galaxy Z Fold, Samsung đã tinh chỉnh cơ cấu bản lề nhiều khớp đủ để máy gập gần như phẳng tuyệt đối khi đóng, đồng thời chịu được hàng trăm nghìn lần gập mở mà không rệu rã, điều gần như không tồn tại ở thời điểm Surface Duo ra đời. Chính sự trưởng thành của bản lề và vật liệu che phủ màn hình mới cho phép các hãng tự tin làm máy mỏng hơn. Với chiếc iPhone gập được đồn đoán, nhà phân tích Ming-Chi Kuo cho biết máy sẽ có màn hình ngoài 5,5 inch, màn hình trong khoảng 7,8 inch tương đương một chiếc iPad mini, và độ dày khi mở dưới 5mm, mỏng hơn cả iPhone Air, mẫu iPhone mỏng nhất hiện tại của Apple. Một độ mỏng như vậy chỉ khả thi khi pin, bo mạch và các linh kiện đã được thu nhỏ đủ nhiều so với sáu năm trước. Ở lớp phần mềm, cả Android lẫn iOS giờ đã có nền tảng đa nhiệm cho màn hình lớn được xây dựng bài bản hơn nhiều so với 2020, từ thanh tác vụ hỗ trợ nhiều cửa sổ trên Android đến những gì Apple đã học được từ nhiều năm phát triển đa nhiệm trên iPad. Cộng đồng lập trình ứng dụng cũng đã có thời gian dài để làm quen với việc thiết kế giao diện thích ứng cho màn hình lớn, thứ gần như không tồn tại khi Duo ra mắt.

Khi hai hãng lớn nhất cùng đặt cược vào điện thoại gập

Microsoft thường hay đi trước thời đại, nhưng thực thi thì không ổn. Giờ đây việc đó có gì để lại cho Apple và Samsung làm Khi hai hãng điện thoại lớn nhất thế giới cùng lúc coi máy gập dạng rộng là hướng đi flagship tiếp theo, đó không còn là một thử nghiệm ngách như Duo từng là, mà là một sự đặt cược có tính toán, dựa trên tám năm quan sát thị trường máy gập kể từ khi Huawei và Samsung ra mắt những mẫu đầu tiên năm 2019. Câu hỏi còn lại không phải là liệu công nghệ đã sẵn sàng hay chưa, vì phần lớn bằng chứng cho thấy là có, mà là liệu người dùng phổ thông, chứ không chỉ những người mê công nghệ, có sẵn sàng trả một mức giá cao hơn đáng kể để đổi lấy một chiếc điện thoại vừa gập được vừa đủ mỏng nhẹ để mang theo hằng ngày hay không.