Tản mạn Newbie: Trải nghiệm mua và sử dụng máy in 3D
Tầm vài năm trở lại đây, phong trào mua và sử dụng máy in 3D cá nhân trở nên ngày càng phổ biến và phát triển mạnh tại Việt Nam. Mình thì cũng chỉ là “lính mới”, có nghiên cứu qua nhưng trước đến nay đều dừng ở mức độ đọc - nghe - biết, chứ thực tế vẫn chưa có cơ hội tự trải nghiệm. Tuy nhiên, vào tháng trước mình đã quyết định sẽ tậu một em về. Động lực quyết định chốt mua chỉ đơn giản là lướt qua vài video về in 3D và chia sẻ từ một số thành viên có kinh nghiệm trên Youtube, thấy hay quá thế là chốt. Một chiếc máy in 3D mới ở thời điểm mình viết bài này T6/2026 chỉ quanh 7-10tr, thậm chí nếu các bạn chấp nhận mua phiên bản tân trang - refurbished - từ hãng, hoặc 2nd từ người dùng, có thể dễ dàng mua được ở mức chỉ 3-5tr đối với các thương hiệu có phổ biến như Bambu Lab, Creality hoặc Elegoo. Mình thì không dám xin tiền vợ, sẵn tiện đang có một chiếc máy PC Gaming Handheld ROG Ally Z1e dư đang để không cũng vài tháng vì không còn thời gian chơi game, mình quyết định bán thanh lý được 8tr đồng, chốt hạ mua một chiếc máy in 3D của hãng Bambu Lab A1 phiên bản refurbished từ hãng giá 6tr đồng, cùng với 2 cuộn nhựa loại PLA Lite 170,000đ/cuộn. Tổng chi phí tậu em nó về là chưa đến 6,500,000đ.
Bambu Lab A1 Refurbished
Đầu tiên, cần nói qua về các lý do vì sao mình chọn Bambu Lab A1 refurbished. Máy in 3D theo mình biết hiện có 2 loại chính là FDM và Resin, mỗi loại có cách in và đặc điểm nhu cầu, điểm mạnh yếu khác nhau. Tuy in Resin có độ chi tiết cao, nhưng công đoạn xử lý thành phẩm cần tốn thời gian và cần không gian riêng vì đặc tính bay hơi của Resin sẽ khá độc, lại còn cần xử lý qua cồn và cả chiếu tia UV, chi phí cao của nhựa Resin..v.v. Mình loại ngay từ đầu vì mình chưa pro tới mức đó, nhu cầu chỉ đơn giản là sử dụng nghịch cá nhân.
Giao diện của app Makerworld trên điện thoại, những món đồ này đều được share file in miễn phí nếu sử dụng cá nhân. Còn nếu bạn có dự định kinh doanh thì cần mua bản quyền đấy. Mình ban đầu tính nghiên cứu mua bản A1 Mini, tuy nhiên sau vài lần đọc review và xem gợi ý từ cộng đồng, mình nhận ra phiên bản A1 Mini có bàn in khá bé chỉ 18 x 18 x 18 cm, có thể nó phù hợp với một số nhu cầu in nhỏ lẻ, nhưng chỉ thêm hơn 1 triệu tý xíu, mình đã có thể mua được A1 refurbished với bàn in lớn hơn khá nhiều là 26 x 26 x 26 cm. Mặc dù mình chưa rõ nhu cầu sau này có cần không, nhưng mình vẫn chốt hạ 1 máy in 3D Bambu Lab A1 refurbished. Và sau gần 1 tháng trải nghiệm, mình đã tự nhủ cám ơn bản thân vì đã không chọn A1 Mini, vì nhu cầu là do chính bản thân mình tạo ra mà.
Sử dụng và những sai lầm đầu tiên
Mình mang máy về ngay trong cái ngày bán chiếc PC Handheld, với kế hoạch tới đâu hay tới ấy, mình chỉ setup một khu vực trên kệ TV dư ở phòng sinh hoạt nằm trước phòng ngủ của 2 vợ chồng, chủ yếu là để gần phòng ngủ một chút - vì hệ thống máy tính làm việc mình cũng nằm trong phòng ngủ.
Và sai lầm đầu tiên là đừng tin vào những gì người ta chia sẻ quá vì sản phẩm cái bình hoa này hoàn thiện mặc dù đẹp, đường in mịn, nhưng vỏ rất mỏng. Thậm chí mỏng hơn 1 số namecard có định lượng 250 nữa cơ. Để sử dụng thì cơ bản vẫn được, nhưng mình nghĩ để chưng thôi vì mỏng quá sẽ dễ đổ.
Vài mô hình mình in với file chia sẻ miễn phí, mình lười xử lý bề mặt nhựa nên trông còn nhom nhem. Sau vài ngày nghịch, in linh tinh từ những file có sẵn được chia sẻ. Mình bắt đầu chán các file chia sẻ miễn phí, và quyết định tự vọc - tự làm file.
AI và cách mình tự làm file in 3D
Cần nói rõ, mình không phải dân 3D, mình mù tịt về các app vẽ 3D như Sketch hoặc AutoCAD. Thế nhưng cám ơn AI - cụ thể là Gemini Pro mình đang dùng cho công việc chính, mình đã có tổ hợp khá lợi hại:
Quy trình khá đơn giản: Mình miêu tả nhu cầu về một sản phẩm mình cần bao gồm thông số cụ thể, Gemini sẽ xuất Code, mình nhập Code vào AutoSCAD để Render thành hình. Điều chỉnh qua Gemini nếu Render xong thấy chưa ưng, đến khi ưng rồi thì xuất file in đuôi .stl để import vào MakerWorld, điều chỉnh thông số máy in như tốc độ, độ dày nét in..v.v là xong. Bên dưới là một ví dụ khi mình muốn làm một bộ đựng bàn chải đánh răng, bông tẩy trang và giá đỡ cho dao cạo râu dùng để dán lên tường trong WC
Miêu tả nhu cầu qua Gemini, cần cụ thể kích thước và phong cách. Tất nhiên đây chỉ là promt bắt đầu, và mình phải chỉnh cỡ 5-6 lần như vậy thì mới ra Code hoàn thiện.
Mình cho Code vào phần mềm OpenSCAD, bấm F6 để Render và thấy trước thiết kế
Và sau khi xuất file .stl, bỏ vào MakerWorld để in thì sẽ ra thế này. Cái này là mình lúc chỉ mới nghịch máy được 3-4 ngày nên khả năng chỉnh file in còn “non”, có thể thấy phần hộc đựng chính có bề mặt chưa được tốt do mình lúc đó chưa biết cách chỉnh tốc độ bề mặt chậm lại để đảm bảo nhựa không bị cong xuống do thiếu support (các phần đỡ cho các bề mặt lơ lửng).
Sau đó mình có thử làm một ốp điện thoại iPhone 13 cho vợ, và có một cụm với khả năng giữ cái sạc không dây Movespeed MSP08 Pro bằng AI lần nữa (mình tìm thông số cũng mệt lắm á). Nhưng lúc làm file không chú ý hướng AI nó để cụm Camera nên.. vứt. Rồi cũng lu bu nên tới nay chưa sửa file làm lại
Vì sao nên có máy in 3D?
Có lẽ máy in 3D không phải là vật dụng đại trà trong nhà, nhiều người bạn của mình cũng tự hỏi vì sao cần mua máy in 3D trong khi có thể mua thẳng một món đồ họ cần trên các trang mua bán điện tử, ví dụ đơn cử như cái bộ đựng bàn chải, bông tẩy trang kiêm giá đỡ dao cạo râu bên trên. Thế nhưng sau 1 tháng trải nghiệm và sử dụng, mình nhận ra một thiết bị giúp mình tự tùy chỉnh và tối ưu hóa các nhu cầu cá nhân khá hay ho. Nhất là mình thích DIY, và luôn muốn các vật dụng được tối ưu theo đúng nhu cầu của mình và mang tính độc nhất. Mình có thử làm thêm nhiều thứ khác trong nhà: In tượng cho cả nhà, làm gạt tàn tặng sếp, làm đèn ngủ, chậu cây, các mô hình mình thích..v.v. Thậm chí sau khi ông anh họ bán kệ tủ tặng mình 1 chiếc tủ kỹ thuật có Pegboard, mình cũng tự làm hẳn 1 góc kỹ thuật DIY theo ý mình (như ảnh đại diện ráng thử mang máy in vào phòng nhưng vợ càu nhàu rồi cũng xách ra ngoài tiếp).
Cái Pegboard ông anh tặng lại là form rãnh của kệ trưng bày siêu thị, không phải chuẩn IKEA nên mình cũng in lộn lần đầu. Sau đó phải tự thiết kế lại hết các hộc, móc, ngàm cho đúng size mới gác lên được. Nhân tiện thì cái kệ gỗ trong ảnh trên mình cũng tự in chân rồi bắt ốc vào tấm gỗ, nhà mình đợt làm kệ sách cũng dư ra kha khá 6-7 tấm gỗ đủ size, nên mình tận dụng lại luôn. Đối với một đứa thích DIY như mình, thì máy in 3D là một món vật dụng khá thiết yếu. Mình có thể tự in gần như mọi thứ bằng nhựa trong nhà để thay thế hoặc sửa chữa, thay vì vứt bỏ chúng. Một số người bạn cũng đã nhờ mình in giúp vài món trong nhà mang tính cá nhân để thay thế như vỏ remote bị nứt bể, giá đỡ kệ, hộc đựng pin..v.v. Có lẽ thứ duy nhất hạn chế người có máy in 3D đó chính là ý tưởng thôi, chỉ cần đó là thứ bạn nghĩ ra và có tính thực dụng trong gia đình, bạn hoàn toàn có thể in và sử dụng được ngay thay vì đi mua những sản phẩm có thiết kế y chang nhau trên thị trường hiện tại.