Thúc đẩy kinh tế số qua việc sửa đổi Luật Bưu chính và Luật Đo lường
(Dân trí) - Trong bối cảnh nền kinh tế số đang phát triển mạnh mẽ, việc sửa đổi và bổ sung các đạo luật nền tảng như Luật Bưu chính và Luật Đo lường đã trở thành yêu cầu cấp thiết.
Tại "Hội nghị truyền thông chính sách với dự án Luật Bưu chính (sửa đổi) và Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đo lường" diễn ra vào sáng 11/8, các chuyên gia nhấn mạnh những thay đổi này không đơn thuần là điều chỉnh kỹ thuật mà còn là sự chuyển đổi về tư duy quản lý, lấy chuyển đổi số làm động lực then chốt.
Bà Nguyễn Như Quỳnh, Vụ trưởng Vụ Pháp chế, Bộ Khoa học và Công nghệ, chia sẻ tại hội nghị (Ảnh: Thế Anh).
Theo bà Nguyễn Như Quỳnh, Vụ trưởng Vụ Pháp chế, Bộ Khoa học và Công nghệ, thể chế khoa học công nghệ đối với đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số phải trở thành một “đột phá của đột phá” và thể chế phải trở thành một lợi thế cạnh tranh.
Dự án Luật Bưu chính (sửa đổi) được xây dựng dựa trên thực tế thị trường đã thay đổi căn bản so với năm 2010. Trước đây, thư tín là dòng bưu gửi chủ yếu. Đến hiện tại, hơn 90% sản lượng bưu chính là gói, kiện hàng hóa phục vụ thương mại điện tử.
Dự thảo luật mới tập trung phát triển bưu chính trở thành hạ tầng thiết yếu của quốc gia và là một bộ phận quan trọng của hạ tầng logistics số. Một trong những điểm mới nổi bật là việc phân loại doanh nghiệp thành hai nhóm: doanh nghiệp vận hành mạng bưu chính và doanh nghiệp không vận hành mạng bưu chính để áp dụng cơ chế quản lý phù hợp.
Bên cạnh đó, dự thảo cũng đẩy mạnh việc chuyển từ cơ chế "cấp phép" sang "xác nhận đăng ký", giúp đơn giản hóa thủ tục hành chính và tăng tính tự chịu trách nhiệm của doanh nghiệp. Công tác quản lý bưu chính sẽ dựa trên dữ liệu và đánh giá rủi ro, cho phép định danh và truy vết bưu gửi (track and trace) xuyên suốt quá trình cung cấp dịch vụ.
Song song với bưu chính, dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đo lường tập trung vào ba chính sách lớn: chuyển đổi số hoạt động đo lường, nâng cao năng lực hệ thống đo lường quốc gia và đẩy mạnh phân quyền gắn với hậu kiểm.
Ông Lê Văn Chung, chuyên viên chính của Vụ Bưu chính, Bộ Khoa học và Công nghệ (Ảnh: Thế Anh).
Một bổ sung quan trọng là việc thiết lập nền tảng số hoạt động đo lường, hình thành cơ sở dữ liệu quốc gia tập trung kết nối, chia sẻ dữ liệu giữa cơ quan quản lý và doanh nghiệp. Việc này cho phép công nhận giá trị pháp lý của kết quả đo điện tử, tương đương với văn bản giấy, giúp giảm chi phí tuân thủ cho tổ chức, cá nhân.
Chính sách mới của Luật Đo lường cũng khuyến khích xã hội hóa bằng cách cho phép các chuẩn đo lường do doanh nghiệp đầu tư có thể được xét phê duyệt là chuẩn đo lường quốc gia.
Trọng tâm quản lý sẽ chuyển dịch từ kiểm soát riêng lẻ phương tiện đo sang bảo đảm độ tin cậy của kết quả đo. Đồng thời, luật đẩy mạnh phân cấp kiểm tra về cấp cơ sở (xã, phường) đối với các phép đo tại chợ, trung tâm thương mại để bảo vệ trực tiếp quyền lợi người tiêu dùng.
Cả hai dự án luật đều hướng tới mục tiêu tạo ra hành lang pháp lý minh bạch, hiện đại, thúc đẩy ứng dụng công nghệ số và giảm bớt gánh nặng hành chính. Những thay đổi mới được kỳ vọng sẽ tạo nền móng vững chắc để bưu chính và đo lường thực sự trở thành động lực phát triển kinh tế - xã hội.