Vì sao Cục Hàng không Việt Nam cấm sử dụng sạc dự phòng trên máy bay?
(Dân trí) - Từ ngày 1/7, hành khách không được sử dụng hoặc sạc pin sạc dự phòng trong suốt chuyến bay. Quy định được đưa ra nhằm giảm nguy cơ cháy, nổ, bảo đảm an toàn hàng không.
Cục Hàng không Việt Nam vừa ban hành Chỉ thị về việc đảm bảo an toàn vận chuyển sạc dự phòng trong hành lý của hành khách.
Theo đó, nhằm triển khai thực hiện quy định của Tổ chức Hàng không dân dụng Quốc tế (ICAO), Cục Hàng không Việt Nam yêu cầu kể từ ngày 1/7, mỗi hành khách không được mang quá hai sạc dự phòng lên máy bay và sạc dự phòng phải được vận chuyển trong hành lý xách tay.
Sạc dự phòng mang lên máy bay phải lấy ra khỏi hành lý xách tay và đặt ở vị trí dễ quan sát (Ảnh minh họa: Pinterest).
Sạc dự phòng chứa pin kim loại lithium phải có hàm lượng lithium không vượt quá 2g. Sạc dự phòng chứa pin lithium-ion phải có mức năng lượng định mức không vượt quá 100Wh.
Trường hợp sạc dự phòng chứa pin lithium-ion có mức năng lượng định mức trên 100Wh nhưng không vượt quá 160Wh, việc vận chuyển phải được hãng hàng không chấp thuận trước khi đưa lên máy bay.
Với sạc dự phòng được phép đưa lên máy bay, hành khách phải lấy sạc dự phòng ra khỏi hành lý xách tay, đặt ở vị trí dễ quan sát và không được phép sử dụng sạc dự phòng trong suốt thời gian trên máy bay.
Hành khách cũng không được cắm sạc cho viên sạc dự phòng trong suốt thời gian trên máy bay.
Việc sử dụng pin sạc dự phòng sẽ bị nghiêm cấm hoàn toàn trên các chuyến bay tại Việt Nam (Ảnh minh họa: Instagram).
Trước đó, vào tháng 3/2025, hai hãng hàng không lớn nhất Việt Nam là Vietnam Airlines và Vietjet Air cũng đã đồng loạt ra thông báo cấm hành khách sử dụng pin sạc dự phòng trên các chuyến bay, đồng thời bắt buộc phải mang sạc dự phòng trong hành lý xách tay, cấm đặt trong hành lý ký gửi.
Trước khi Cục Hàng không Việt Nam ban hành chỉ thị cấm sử dụng sạc dự phòng trên các chuyến bay, nhiều hãng hàng không lớn trên thế giới cũng đã ban hành lệnh cấm tương tự, có thể kể đến Singapore Airlines, Cathay Pacific, Thai Airways, AirAsia, EVA Air, Korean Air, Asiana Airlines…
Việc nhiều hãng hàng không cấm hoặc hạn chế sử dụng pin sạc dự phòng trên máy bay xuất phát từ nguy cơ thiết bị này có thể quá nhiệt, phát nổ, gây hỏa hoạn và đe dọa an toàn bay.
Thực tế, nhiều sự cố liên quan đến pin sạc dự phòng đã xảy ra trên các chuyến bay trong những năm gần đây.
Tháng 1/2025, một máy bay Airbus A321 của Air Busan chở 169 hành khách và 7 thành viên phi hành đoàn bốc cháy khi đang chuẩn bị cất cánh từ Busan (Hàn Quốc) đến Hồng Kông (Trung Quốc).
May mắn, sự cố xảy ra trước khi máy bay cất cánh nên toàn bộ người trên khoang đã được sơ tán an toàn bằng máng trượt khẩn cấp. Ít nhất 7 người bị thương nhẹ và phải nhập viện. Kết quả điều tra xác định nguyên nhân vụ cháy xuất phát từ một pin sạc dự phòng trong hành lý xách tay của hành khách.
Đến tháng 3/2025, một chuyến bay của Southwest Airlines (Mỹ) phải hạ cánh khẩn cấp xuống sân bay Reno-Tahoe (bang Nevada) sau khi một pin sạc dự phòng trong hành lý xách tay phát nổ.
Toàn bộ hành khách và phi hành đoàn được sơ tán an toàn, trong khi lực lượng cứu hỏa nhanh chóng khống chế đám cháy. Sự cố không gây thương vong.
Cũng trong tháng 3/2025, một chuyến bay của Hong Kong Airlines từ Hàng Châu đến Hồng Kông phải chuyển hướng và hạ cánh khẩn cấp xuống sân bay quốc tế Trường Lạc Phúc Châu (tỉnh Phúc Kiến, Trung Quốc) sau khi một pin sạc dự phòng trong hành lý xách tay bốc cháy.
Video do hành khách ghi lại cho thấy tiếp viên và hành khách liên tục dội nước để khống chế ngọn lửa và khói bốc lên từ khoang hành lý. Sau khi hạ cánh, toàn bộ hành khách được sơ tán an toàn, không có thương vong.
Trước đó, tháng 2/2024, một chuyến bay của Royal Air Charter Service (Philippines) từ đảo Boracay đến Thượng Hải (Trung Quốc) cũng phải hạ cánh khẩn cấp tại Hồng Kông sau khi pin sạc dự phòng của một hành khách phát nổ trong khoang.
Hình ảnh tại hiện trường cho thấy khói nhanh chóng bao trùm khoang hành khách, buộc nhiều người di chuyển về phía cuối máy bay để tránh hít phải khói. Lực lượng cứu hỏa và xe cứu thương đã chờ sẵn tại sân bay để ứng cứu. Vụ việc không gây thương vong.
Theo lời kể của các nhân chứng, sự cố xảy ra sau khi một hành khách sử dụng pin sạc dự phòng để sạc iPad, bất chấp quy định của hãng cấm dùng thiết bị này trong suốt chuyến bay.
Pin sạc dự phòng là thiết bị lưu trữ năng lượng để sạc cho điện thoại và các thiết bị điện tử khi cần. Tuy nhiên, do tích trữ năng lượng trong các cell pin lithium, thiết bị này luôn tiềm ẩn nguy cơ cháy, nổ nếu gặp lỗi kỹ thuật hoặc sử dụng không đúng cách.
Pin dự phòng có thể được ví như “bom nổ chậm” trên các chuyến bay vì nguy cơ cháy nổ (Ảnh minh họa: MCC).
Nguyên nhân khiến pin sạc dự phòng phát nổ thường đến từ hai yếu tố: lỗi của nhà sản xuất và quá trình sử dụng của người dùng.
Về phía nhà sản xuất, việc sử dụng linh kiện hoặc cell pin kém chất lượng có thể gây đoản mạch, làm giảm tuổi thọ thiết bị, nguồn điện đầu ra không ổn định, đồng thời ảnh hưởng đến pin của điện thoại hoặc các thiết bị được sạc.
Trong khi đó, nhiều sự cố xuất phát từ thói quen sử dụng thiếu an toàn. Chẳng hạn, đặt pin sạc dự phòng dưới ánh nắng trực tiếp hoặc trong môi trường có nhiệt độ cao có thể khiến pin quá nhiệt, phồng hoặc phát nổ.
Theo khuyến cáo của các nhà sản xuất, pin sạc dự phòng không nên đặt ở nơi có nhiệt độ cao, môi trường ẩm ướt hoặc dưới ánh nắng trực tiếp. Người dùng cũng không nên để thiết bị trong ô tô đỗ dưới trời nắng, cốp xe máy, gần nguồn nhiệt hoặc gần lửa vì làm tăng nguy cơ cháy, nổ.
Ngoài ra, không nên để pin sạc dự phòng đang hoạt động dưới gối, trong chăn hoặc dưới đệm. Đây đều là những vật liệu tản nhiệt kém và dễ bắt lửa nếu thiết bị gặp sự cố.
Do nguy cơ cháy, nổ, việc sử dụng pin sạc dự phòng trên máy bay luôn tiềm ẩn rủi ro đối với an toàn hàng không. Trong trường hợp cần sạc thiết bị, hành khách nên ưu tiên sử dụng cổng USB được trang bị sẵn trên máy bay (nếu có).