Vì sao mình chọn Pocket 4
Chắc ai mê công nghệ đủ lâu cũng từng trải qua cảm giác này: háo hức chờ một sản phẩm mới ra mắt, rồi cầm trên tay lại thấy hơi hụt hẫng vì nhận ra mình không thực sự cần nó. Không phải vì sản phẩm dở, mà vì mình đã tự vẽ ra trong đầu một phiên bản lý tưởng, còn thực tế thì khác. Đó đúng là những gì mình trải qua mấy tuần vừa rồi, khi được thử hai chiếc máy quay bỏ túi đang được chờ đợi nhất năm nay: DJI Osmo Pocket 4 Pro và Insta360 Luna Ultra.
Lúc nghe tin có ống tele 60mm, mình khá là hào hứng
Khi có tin đồn về một chiếc Pocket hai camera, kèm ống tele khoảng 60mm, rồi sau đó Insta360 ra mắt Luna Ultra, mình là một trong những người mong chờ nhất. Không phải vì thông số nghe kêu, mà vì mình biết ống 60mm mang lại điều gì. Ai từng quay phim, chụp ảnh nghiêm túc đều hiểu: ống 60mm cho khuôn hình ngay ngắn hơn, gọn gàng hơn, không bị méo ở rìa như ống 20mm hay gặp khi đặt gần mặt. Mình đã tưởng tượng cảnh ngồi nói chuyện với mọi người mà khuôn hình đẹp hơn, cái mic không bị phình to méo mó do ống góc rộng, mọi thứ trông tinh tế hơn. Mình mong điều đó thật lòng, chắc nhiều người làm nội dung cũng vậy.
Rồi mình thử thật, và quyết định không dùng
Mình đã dùng thử cả Luna Ultra và Pocket 4 Pro, trong khi trước đó vốn quen với Pocket 3 và Pocket 4 bản một ống kính. Sau vài ngày dùng thật, mình đi đến một kết luận hơi tiếc: mình sẽ không dùng hai máy này. Mình quay lại với chiếc Pocket thường, chỉ một ống 20mm. Có hai lý do, đều rất thật.
Lý do 1: chất lượng không được như mong đợi
Khi cân nhắc mua một máy quay, câu hỏi đầu tiên luôn phải là: chất lượng có đáp ứng được nhu cầu không. Mình từng nghĩ ống 60mm sẽ cho hình đẹp ngang ống 20mm đang dùng. Nhưng thực tế không phải vậy. Nhìn vào thông số cũng dễ hiểu vì sao. Cả hai máy đều dùng cảm biến cho ống tele nhỏ hơn hẳn ống chính. Cảm biến nhỏ hơn thì thu sáng kém hơn, dải tương phản động hẹp hơn, thiếu sáng là máy phải xử lý ảnh nhiều hơn để bù lại. Vậy nên dù đúng tiêu cự mình muốn, chất lượng hình lại không như kỳ vọng. Một tính năng mà không giải quyết được vấn đề thì thông số có hay đến đâu cũng vô nghĩa với nhu cầu thực tế của mình. Còn nếu chỉ cần góc xa đẹp hơn thôi, thì điện thoại flagship bây giờ, với cảm biến tele lớn hơn và xử lý ảnh mạnh hơn, đã làm tốt hơn nhiều rồi. Một máy quay bỏ túi mà thua điện thoại đúng ở cái nó vừa quảng cáo là điểm mạnh, thì đáng để suy nghĩ lại trước khi bỏ tiền ra mua.
Video này mình có dùng ống 60mm
Lý do 2, sâu hơn: nhu cầu thực tế của mình chỉ cần đến vậy
Việc mình ngồi nói chuyện, quay chính diện như video trong bài này này, là công việc cơ bản nhất mà mình cần một chiếc máy làm được. Với việc đó, ống 20mm đặt trước mặt là đủ rồi. Có thể nó không ngay ngắn bằng ống 60mm, nhưng quay chính diện thì khác biệt cũng không đáng kể. Ống 60mm chỉ thật sự hữu ích khi quay ai đó hoặc quay cái gì ở xa, mà việc này chỉ chiếm khoảng 5-10% nhu cầu của mình. Câu hỏi mình muốn mọi người cùng nghĩ là: có đáng không, khi phải mang một cái máy to hơn, nặng hơn, chỉ để phục vụ cho 5% trường hợp đó? Cả hai máy hai ống kính đều phải đánh đổi độ gọn nhẹ để có thêm ống tele. Các bài đánh giá về Pocket 4 Pro cũng ghi nhận cụm camera kép làm máy to và nặng hơn hẳn so với đời trước. Với mình, đó là cái giá không nhỏ để đổi lấy một tính năng chỉ dùng trong số ít trường hợp. Theo cảm nhận của mình khi cầm cả hai loại máy, chiếc Pocket4 một ống kính chỉ to bằng khoảng 70% so với Pocket 4 Pro hay Luna Ultra. 30% cồng kềnh hơn đó, cộng thêm cân nặng tăng lên, là cái giá phải trả mỗi ngày, trong khi lợi ích chỉ xuất hiện trong một phần nhỏ tình huống. Nếu phải chọn, mình thà để chỗ trống trong ba lô cho món đồ khác mình dùng thường xuyên hơn, còn hơn vác một cái máy to mà phần lớn thời gian chẳng đụng tới.
Pocket 4 bên trái và Pocket 4P bên phải
Đây không phải chuyện tiền, mà là cách mình sống với đồ đạc
Đây không phải chuyện tiền bạc. Đây là cách mình chọn sống với đồ đạc. Càng sống lâu, mình càng muốn đơn giản mọi thứ đi. Ngay cả cái mic mình đang dùng cũng vậy: mình có gần chục cái mic xịn, nhưng cuối cùng chọn một cái nhỏ gọn, vừa là mic vừa là interface, bỏ vừa túi, chỉ để đỡ phải mang vác nhiều mà vẫn đủ dùng. Trong giới nhiếp ảnh, quay phim có một khái niệm khá quen thuộc gọi là Gear Acquisition Syndrome (GAS), tạm hiểu là "hội chứng nghiện mua đồ". Nó mô tả đúng cái vòng lặp nhiều người chơi đồ công nghệ hay gặp: cứ muốn nâng cấp, mua thêm phụ kiện, đổi máy mới liên tục, không phải vì đồ cũ không còn dùng được, mà vì sợ bỏ lỡ cái mới nhất. Nhiều người trong giới nhiếp ảnh từng nói cách duy nhất để thoát ra là quay lại câu hỏi gốc: mình thực sự dùng thiết bị này để làm gì, dùng bao nhiêu phần trăm thời gian, và đồ hiện tại đã đủ dùng chưa. Mình nghĩ cái bẫy lớn nhất của người chơi đồ công nghệ không phải là thiếu tiền, mà là sợ bỏ lỡ cái mới, sợ cảm giác mình đang tụt lại phía sau nếu chưa có món đồ vừa ra mắt. Mình lớn tuổi rồi nên cũng bớt bị mấy cái đó chi phối. Mình làm cái gì mình cần, mua cái gì mình cần, và dám bỏ cái mình không cần, kể cả khi cả thế giới đang khen nó hết lời.
Kết
Osmo Pocket 4 Pro và Insta360 Luna Ultra đều là sản phẩm làm nghiêm túc, đánh dấu bước tiến thật của dòng máy quay bỏ túi hai ống kính. Với ai hay quay xa, ống tele 60mm là một nâng cấp đáng giá thật sự. Nhưng công việc của mình chủ yếu là ngồi nói chuyện chính diện, nên nâng cấp đó không giải quyết đúng vấn đề mình đang gặp, trong khi kích thước, cân nặng và chất lượng ống tele là gánh nặng mình phải chịu. Đôi khi sự tự tin không đến từ việc sở hữu món đồ mới nhất, mà đến từ việc dám nói: "Cái này hay đấy, nhưng không hợp với mình." Mình chọn quay về với chiếc máy nhỏ gọn, đơn giản nhất, đúng với 95% công việc mình làm mỗi ngày.