Theo Báo cáo Chỉ số Xu hướng Công việc năm 2026 do Microsoft Việt Nam công bố, người lao động Việt Nam đang tiến nhanh trong hành trình ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) vào công việc.

Báo cáo được thực hiện dựa trên việc phân tích hàng nghìn tỷ tín hiệu năng suất ẩn danh từ Microsoft 365 cùng khảo sát 2.000 lao động tri thức tại Việt Nam.

Kết quả cho thấy Việt Nam hiện dẫn đầu ASEAN về tỷ lệ nhân sự tiên phong về AI (Frontier Professionals), với 39% lực lượng lao động thuộc nhóm này. Con số này cao hơn đáng kể so với mức trung bình toàn cầu là 16%.

Nhóm nhân sự tiên phong về AI được hiểu là những người sử dụng AI thành thạo nhất theo nghiên cứu. Họ không chỉ dùng AI cho các tác vụ cơ bản, mà đã tích hợp công nghệ này vào các công việc phức tạp hơn như phân tích thông tin, giải quyết vấn đề, đánh giá phương án và phát triển ý tưởng sáng tạo.

Người lao động Việt Nam chuyển đổi nhanh với AI

Báo cáo cho thấy người lao động Việt Nam đang chủ động tận dụng AI để nâng cao hiệu quả công việc, thay vì chỉ xem công nghệ này là công cụ trả lời tự động.

Có tới 89% người dùng AI tại Việt Nam cho biết họ xem kết quả do AI tạo ra là nền tảng để suy nghĩ sâu hơn, thay vì coi đó là câu trả lời cuối cùng. Tỷ lệ này cao hơn mức trung bình toàn cầu là 86%.

Điều này cho thấy người lao động vẫn giữ vai trò chủ động trong quá trình đánh giá, phân tích và ra quyết định. AI không thay thế hoàn toàn tư duy con người, mà đang góp phần mở rộng năng lực làm việc của mỗi cá nhân.

Sự thay đổi này cũng tạo ra kết quả rõ rệt trong thực tế. Theo báo cáo, 76% người dùng AI tại Việt Nam cho biết họ đang tạo ra những sản phẩm, kết quả công việc mà một năm trước đây họ chưa thể thực hiện được. Tỷ lệ này cao hơn đáng kể so với mức trung bình toàn cầu là 58%.

Với nhóm nhân sự tiên phong về AI tại Việt Nam, con số này còn tăng lên 83%.

Một điểm đáng chú ý khác là nhóm nhân sự tiên phong không phó mặc hoàn toàn công việc cho AI. So với nhóm người dùng AI còn lại, họ có xu hướng chủ động thực hiện một số công việc mà không sử dụng AI nhằm rèn luyện và nâng cao kỹ năng chuyên môn, với tỷ lệ 57% so với 41%.

Những số liệu này cho thấy người lao động Việt Nam không chỉ tiếp nhận AI nhanh, mà còn đang hình thành cách làm việc mới, trong đó con người giữ vai trò định hướng, kiểm soát chất lượng và chịu trách nhiệm cuối cùng.

Nghịch lý chuyển đổi trong doanh nghiệp

Dù người lao động Việt Nam đang cho thấy tốc độ thích ứng nhanh, báo cáo cũng chỉ ra một nghịch lý trong quá trình chuyển đổi AI tại doanh nghiệp.

Theo Microsoft, 48% người dùng AI tại Việt Nam cho biết đội ngũ lãnh đạo trong tổ chức của họ có định hướng rõ ràng và nhất quán đối với AI. Con số này gần gấp đôi mức trung bình toàn cầu là 26%.

Tuy nhiên, đằng sau những tín hiệu tích cực là áp lực thích ứng ngày càng lớn. Hơn 4 trong 5 người dùng AI tại Việt Nam, tương đương 82%, cho biết họ lo ngại bị tụt lại phía sau nếu không nhanh chóng thích nghi và ứng dụng AI vào công việc. Trên toàn cầu, tỷ lệ này là 65%.

Thực trạng này dẫn tới điều Microsoft gọi là “Nghịch lý Chuyển đổi” (Transformation Paradox). Người lao động cảm thấy áp lực phải nhanh chóng thích nghi với AI để duy trì năng lực cạnh tranh, trong khi các yếu tố xung quanh như hệ thống đánh giá, cơ chế khuyến khích, chuẩn mực vận hành và quy trình tổ chức vẫn chưa bắt kịp sự thay đổi đó.

Nói cách khác, người lao động đang chạy nhanh hơn chính tổ chức của mình trong hành trình ứng dụng AI.

Ông Dhanawat Suthumpun, Giám đốc điều hành Microsoft Thái Lan và các thị trường mới nổi, bao gồm Việt Nam, nhận định tốc độ ứng dụng AI tại Việt Nam phản ánh tiềm năng lớn của lực lượng lao động và nền kinh tế trong việc nắm bắt cơ hội mới từ công nghệ.

Tuy nhiên, ông cho rằng công nghệ không thể tự tạo ra sự chuyển đổi. Khi người lao động ngày càng thành thạo và chủ động khai thác năng lực mới do AI mang lại, các nhà lãnh đạo cần đảm bảo hệ thống vận hành và cách thức quản trị cũng được đổi mới tương ứng.

Theo đại diện Microsoft, những tổ chức dẫn đầu trong kỷ nguyên AI sẽ là những tổ chức biết tận dụng AI để tái định hình cách thức vận hành công việc, mở ra các mô hình năng suất mới và tạo ra nhiều giá trị hơn cho cả nhân viên lẫn khách hàng.

According to the 2026 Job Trend Index Report published by Microsoft Vietnam, Vietnamese workers are moving quickly in the journey of applying artificial intelligence (AI) to work.

The report is based on analyzing trillions of anonymous productivity signals from Microsoft 365 and surveying 2,000 knowledge workers in Vietnam.

The results show that Vietnam currently leads ASEAN in the proportion of AI pioneers (Frontier Professionals), with 39% of the workforce belonging to this group. This is significantly higher than the global average of 16%.

AI pioneers are understood to be the most proficient users of AI according to research. They not only use AI for basic tasks, but have integrated this technology into more complex tasks such as analyzing information, solving problems, evaluating options and developing creative ideas.

Vietnamese workers transform quickly with AI

The report shows that Vietnamese workers are proactively taking advantage of AI to improve work efficiency, instead of just seeing this technology as an automatic response tool.

Up to 89% of AI users in Vietnam said they view results generated by AI as a foundation for deeper thinking, instead of considering it as the final answer. This rate is higher than the global average of 86%.

This shows that workers still play an active role in the evaluation, analysis and decision-making process. AI does not completely replace human thinking, but is contributing to expanding the working capacity of each individual.

This change also produces tangible results in practice. According to the report, 76% of AI users in Vietnam said they are creating products and work results that they could not achieve a year ago. This rate is significantly higher than the global average of 58%.

With a group of pioneering AI personnel in Vietnam, this number increases to 83%.

Another notable point is that the pioneering human resources team does not completely leave their work to AI. Compared to the remaining group of AI users, they tend to proactively perform some tasks without using AI to practice and improve their professional skills, at a rate of 57% compared to 41%.

These figures show that Vietnamese workers are not only adopting AI quickly, but are also forming new ways of working, in which humans play the role of direction, quality control, and ultimate responsibility.

The paradox of transformation in business

Although Vietnamese workers are showing rapid adaptation, the report also points out a paradox in the AI ​​transformation process at businesses.

According to Microsoft, 48% of AI users in Vietnam said the leadership team in their organization has a clear and consistent direction towards AI. This is almost double the global average of 26%.

However, behind the positive signals is the growing pressure to adapt. More than 4 in 5 AI users in Vietnam, equivalent to 82%, said they are worried about falling behind if they do not quickly adapt and apply AI to their work. Globally, this rate is 65%.

This situation leads to what Microsoft calls the “Transformation Paradox”. Workers feel pressure to quickly adapt to AI to maintain competitiveness, while surrounding factors such as evaluation systems, incentive mechanisms, operating standards and organizational processes have not yet kept pace with that change.

In other words, workers are running faster than their organizations in the AI ​​adoption journey.

Mr. Dhanawat Suthumpun, Managing Director of Microsoft Thailand and emerging markets, including Vietnam, commented that the speed of AI application in Vietnam reflects the great potential of the workforce and the economy in seizing new opportunities from technology.

However, he believes that technology cannot create transformation on its own. As workers become increasingly proficient and proactive in exploiting new capabilities brought about by AI, leaders need to ensure that operating systems and management methods are also innovated accordingly.

According to a Microsoft representative, the leading organizations in the AI ​​era will be those that know how to leverage AI to reshape the way work is done, open up new productivity models and create more value for both employees and customers.