121 nhà khoa học làm việc tại Việt Nam vào top ảnh hưởng thế giới

Bộ dữ liệu xếp hạng top 2% nhà khoa học có ảnh hưởng thế giới, do nhóm nghiên cứu của GS John P.A. Ioannidis tại Đại học Stanford xây dựng, công bố trên kho dữ liệu Elsevier ngày 7/10.

Theo Topscinet, nền tảng độc lập hỗ trợ tra cứu bộ dữ liệu, Việt Nam có 121 nhà khoa học trong bảng toàn sự nghiệp năm 2026, tăng 28,7% so với 94 năm ngoái. Số người được ghi nhận đưa Việt Nam lên vị trí 51 thế giới, tăng năm bậc.

Bộ dữ liệu có hai danh sách. Bảng một năm chỉ xét trong năm 2025, vẫn bao gồm trích dẫn tới công trình xuất bản từ trước. Bảng toàn sự nghiệp tính trích dẫn tích lũy từ trước đến nay. Việt Nam có 121 người ở bảng một năm và 280 người ở bảng sự nghiệp.

Các nhà nghiên cứu thuộc 44 trường đại học. Trong đó, VinUni có nhiều học giả nhất với 16, tiếp theo là Đại học Tôn Đức Thắng 14, Đại học Duy Tân 13, Đại học Quốc gia Hà Nội 7 và Đại học Bách khoa Hà Nội 6. Do nhà nghiên cứu được ghi nhận theo cơ quan công tác, số này bao gồm cả nhà khoa học nước ngoài làm việc ở Việt Nam.

Trong nhóm nhà khoa học Việt có thứ hạng cao, PGS Hoàng Anh Tuấn được ghi nhận tại Đại học Giao thông vận tải TP HCM, đứng thứ 11.632 thế giới và thứ 129 chuyên ngành năng lượng. Sau khi loại tự trích dẫn, ông có h-index 70. PGS Tuấn nghiên cứu chuyển đổi năng lượng, nhiên liệu sạch và ứng dụng trí tuệ nhân tạo để tối ưu quy trình, giảm phát thải.

GS Đỗ Ngọc Minh, được ghi nhận tại VinUni, đứng thứ 19.173 thế giới, thứ 450 chuyên ngành trí tuệ nhân tạo và xử lý ảnh. Ông có 19.053 lượt trích dẫn, h-index 56. Các hướng nghiên cứu của GS Minh gồm xử lý tín hiệu, tạo ảnh bằng phương pháp tính toán, nhận thức máy.

Trường Đại học FPT có 4 giảng viên, nghiên cứu viên được ghi nhận gồm: TS. Hoàng Mạnh Tuấn, Giảng viên - Nghiên cứu viên Bộ môn Toán; TS Nguyễn Phi Hùng, Giảng viên - Nghiên cứu viên Khoa Kinh doanh - Luật; ThS Ngô Thị Thúy An, Giảng viên - Nghiên cứu viên, Phó giám đốc Trường Đại học FPT cơ sở Cần Thơ và TS Nguyễn Lương Vương, Giảng viên - Nghiên cứu viên Khoa Trí tuệ nhân tạo.

Xếp hạng sử dụng dữ liệu từ cơ sở Scopus để đánh giá ảnh hưởng của các nhà nghiên cứu thông qua trích dẫn khoa học. Cụ thể điểm tổng hợp bao gồm các chỉ số: tổng trích dẫn, h-index (số lượng bài báo và số lượt trích dẫn), h-index điều chỉnh theo đồng tác giả, số trích dẫn tới những công trình mà nhà nghiên cứu là tác giả duy nhất, tác giả đầu hoặc tác giả cuối. Phiên bản 2026 sử dụng dữ liệu trích dẫn tính đến cuối năm trước.

Điểm đặc biệt của danh sách này là công khai dữ liệu thô, phương pháp để các bên có thể kiểm chứng và loại trừ tự trích dẫn. Tuy nhiên trang Top 2% Scientists cũng ghi nhận những hạn chế. Cụ thể, phương pháp dựa vào các chỉ số trích dẫn có thể bỏ qua chất lượng và ưu tiên số lượng, cũng như không phản ánh đầy đủ tác động thực tế hoặc ý nghĩa xã hội của một số nghiên cứu, dẫn đến những tranh luận về tính công bằng thực sự của hệ thống xếp hạng này.

Nam Nguyễn