Cho con chơi điện thoại từ bé, phụ huynh hối hận khi con "nghiện"
(Dân trí) - Cho con mượn điện thoại để giải trí mỗi khi bố mẹ bận rộn, nhiều phụ huynh không ngờ quyết định tưởng như vô hại ấy lại khiến trẻ ngày càng lệ thuộc vào màn hình, khó có thể dứt ra.
"Tôm, bỏ điện thoại xuống, ra ngoài chơi đi con!"
"Đợi con nốt trận này đã mẹ!"
Cuộc đối thoại ngắn mỗi chiều đã trở thành điều quen thuộc trong gia đình chị Bùi Thị Tuyết (45 tuổi, Quảng Ninh). Mỗi lần nhắc con trai đang học lớp 8 rời chiếc điện thoại, chị gần như chỉ nhận lại sự im lặng hoặc lời hứa "một lát nữa".
“Đợi con nốt trận này” đã trở thành câu trả lời quen thuộc mà chị Tuyết nhận được mỗi khi nhắc con đặt điện thoại xuống và ra ngoài vận động (Ảnh minh họa: Đoàn Thủy).
Vài năm trước, chính chị là người chủ động đưa điện thoại cho con. Ban đầu là để học online trong thời kỳ Covid-19, sau đó là để con có thứ giải trí mỗi khi mẹ bận đi làm ca đêm.
"Ngày ấy nghĩ đơn giản chỉ là cho con học, rồi chơi một chút. Không ngờ đến lúc nhận ra thì con gần như không thể rời điện thoại", chị Tuyết nói.
Không chỉ riêng gia đình chị, nhiều phụ huynh hiện rơi vào tình cảnh tương tự. Sự bận rộn khiến chiếc điện thoại trở thành "bảo mẫu", nhưng cũng vô tình mở ra cánh cửa dẫn trẻ đến thói quen lệ thuộc vào màn hình.
Con “nghiện” điện thoại, bố mẹ bó tay
Nhớ lại thời điểm con bắt đầu thay đổi, chị Tuyết cho biết mọi chuyện bắt đầu từ năm 2020 khi dịch Covid-19 bùng phát.
Con phải học trực tuyến nên gia đình buộc phải chuẩn bị điện thoại. Trong khi mẹ liên tục đi làm, đặc biệt là những ca đêm, hai anh em ở nhà gần như tự quản.
"Nhiều hôm các con nằm trong phòng, tắt hết đèn chính, chỉ bật đèn ngủ rồi cầm điện thoại xem đến khuya. Mình bận quá nên không để ý", chị kể.
Một năm sau, khi đưa con đi khám mắt, cả gia đình sững sờ khi bác sĩ kết luận cậu bé đã cận tới 6 độ.
"Bác sĩ nói nguyên nhân một phần do dùng điện thoại quá nhiều trong điều kiện ánh sáng không đảm bảo. Lúc đó mới thấy mình chủ quan", chị Tuyết kể lại.
Sau lần đó, gia đình đặt ra nhiều quy định như chỉ được chơi vào khung giờ nhất định, khuyến khích con ra ngoài vận động. Thế nhưng việc thay đổi không hề dễ dàng.
"Giờ bảo đi chơi thì bạn bè cũng chẳng ai ra sân nữa. Sang nhà bạn thì mỗi đứa lại ôm một cái điện thoại hoặc máy tính. Muốn cấm cũng rất khó", chị chia sẻ.
Khi những khoảng sân ngày càng vắng bóng trẻ nhỏ, điện thoại và máy tính dần trở thành không gian vui chơi quen thuộc của nhiều em (Ảnh minh họa: Đoàn Thủy).
Theo chị Tuyết, điều khó nhất không phải là lấy điện thoại khỏi tay con mà là khi thiết bị này đã trở thành một phần cuộc sống của trẻ.
"Bây giờ điện thoại vừa để học, vừa để liên lạc. Nếu cấm hoàn toàn thì không thực tế, nhưng có điện thoại thì các con lại chơi game", chị Tuyết giãi bày.
Anh Kiến Phong (40 tuổi), có con trai đang học lớp 9, cho biết con bắt đầu mê điện thoại từ khoảng năm lớp 4.
Ban đầu, cậu bé chỉ mượn điện thoại của bố mẹ để xem YouTube. Sau đó, khi thường xuyên chơi cùng những người anh em họ ngang tuổi, con bắt đầu tiếp xúc với các trò chơi trên điện thoại và ngày càng dành nhiều thời gian hơn cho màn hình.
“Thời gian đầu, gia đình vẫn giới hạn giờ chơi. Tuy nhiên, cứ đến lúc phải trả điện thoại, con lại tỏ ra khó chịu, không muốn dừng”, anh Phong kể.
Theo anh, con vẫn đi học và hoàn thành việc học ở nhà, nhưng gần như toàn bộ thời gian rảnh đều dành cho điện thoại. Cậu bé ít tham gia các hoạt động khác và cũng không còn trò chuyện, kết nối với bố mẹ nhiều như trước.
Hối hận vì đã chiều con từ bé
Thời điểm những nỗ lực kiểm soát bắt đầu muộn, nhiều phụ huynh mới nhận ra thói quen sử dụng điện thoại của con đã trở nên khó thay đổi.
“Bố mẹ nhiều lần nhắc con bỏ điện thoại xuống để làm việc khác nhưng con không nghe. Khi còn nhỏ, gia đình cũng chiều và nghĩ rằng cho con chơi một lúc sẽ không ảnh hưởng gì”, anh Phong nói.
Đến khi con bước vào tuổi dậy thì, việc quản lý càng trở nên khó khăn. Hiện cậu bé đã có điện thoại riêng và gần như không còn chấp nhận những quy định của bố mẹ như trước.
Anh Phong chia sẻ: “Ngày bé còn có thể bảo con, nhưng bây giờ lớn rồi thì rất khó. Muốn cấm hoàn toàn điện thoại cũng không thực tế, còn nếu để con tự sử dụng thì bố mẹ lại không kiểm soát được”.
Theo nhiều phụ huynh, việc quản lý thời gian sử dụng điện thoại càng để muộn càng khó thay đổi (Ảnh minh họa: Đoàn Thủy).
Nhìn lại, anh cho rằng sự bận rộn và tâm lý chiều con trong những năm đầu đã vô tình tạo điều kiện để trẻ hình thành thói quen sử dụng điện thoại kéo dài. Đây cũng là điều chị Tuyết thừa nhận khi nói về câu chuyện của gia đình mình.
“Tất cả cũng do bố mẹ chiều con”, chị Tuyết thẳng thắn.
Theo chị, nếu được quay lại, chị sẽ không để con sử dụng điện thoại quá sớm, cũng không để con ở trong phòng một mình với thiết bị điện tử nhiều giờ liền.
Anh Phong cũng cho rằng sai lầm lớn nhất của gia đình là nghĩ con chỉ xem một lúc rồi sẽ tự chán.
“Lúc còn nhỏ mình nghĩ cho chơi một chút không sao. Nhưng dần dần thành thói quen, đến khi muốn sửa thì quá muộn”, anh nói.
Từ trải nghiệm của hai gia đình, cả chị Tuyết và anh Phong đều cho rằng việc quản lý trẻ sử dụng điện thoại cần bắt đầu từ rất sớm. Bởi một khi thói quen lệ thuộc vào màn hình đã hình thành, những lời nhắc nhở hay biện pháp cấm đoán của bố mẹ đều khó phát huy hiệu quả.
Các nhà khoa học đã dành nhiều nghiên cứu về tác hại của việc trẻ em sử dụng điện thoại quá nhiều. Theo đó, thời gian sử dụng màn hình quá lâu có thể dẫn đến ít ngủ, ngồi nhiều, ít vận động và kén ăn. Tất cả đều góp phần dẫn đến hiện tượng tăng kháng insulin, viêm và béo phì, tăng nguy cơ bệnh tim sau này. Trong các yếu tố đó, ngủ ít hoặc ngủ muộn đóng vai trò then chốt.
Chia sẻ trên Dân trí, BSCKII Nguyễn Thị Thanh Huyền, Trưởng khoa Phục hồi chức năng, Bệnh viện Đại học Y Hà Nội, cho biết, bản thân từng gặp rất nhiều bệnh nhân là các cháu học sinh mới học cấp 2 nhưng đã đau các khớp ngón tay, đặc biệt là ngón tay cái do chơi điện thoại quá nhiều. Có cháu đã có biểu hiện bị viêm gân.
Với những cháu này, chỉ khoảng 5-7 năm nữa, ở tuổi ngoài 20, các khớp nhỏ ở ngón tay sẽ bị thoái hóa.
Tiếp xúc nhiều với điện thoại thông minh không chỉ ảnh hưởng tới thị lực, hệ thần kinh của trẻ mà còn ảnh hưởng tới cổ, lưng, vai, khuỷu tay, cổ tay và các ngón tay của trẻ.
Đề xuất trẻ em chỉ được chơi game 60 phút mỗi ngày
Những câu chuyện trên cho thấy bài toán quản lý thiết bị ngoài nằm ở từng gia đình còn đặt ra yêu cầu đối với nhà cung cấp trò chơi và nền tảng số. Trong bối cảnh đó, cơ quan quản lý đang đề xuất siết thời lượng chơi game đối với trẻ dưới 16 tuổi.
Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đang lấy ý kiến dự thảo sửa đổi Nghị định 147/2024 về quản lý sử dụng Internet, trong đó có đề xuất giới hạn trẻ em dưới 16 tuổi chỉ được chơi game tối đa 60 phút mỗi ngày, thay vì tối đa 180 phút như quy định hiện hành.
Đề xuất giảm thời gian chơi game từ 180 phút xuống còn 60 phút mỗi ngày đang nhận được sự quan tâm của nhiều phụ huynh (Ảnh minh họa: Đoàn Thủy).
Theo dự thảo, thời lượng 60 phút được tính cho tổng thời gian chơi trong ngày, không còn tính theo từng trò chơi như trước. Đồng thời, cơ quan soạn thảo đề xuất bổ sung quy định hiển thị cảnh báo tác động của game tới sức khỏe theo chu kỳ và tăng cường phân loại game theo độ tuổi nhằm bảo vệ trẻ em tốt hơn.
Đặc biệt, dự thảo còn tiếp tục nhấn mạnh trách nhiệm của gia đình trong việc quản lý người chơi dưới 16 tuổi.
Theo đó, tài khoản của trẻ phải được đăng ký bằng thông tin của cha, mẹ hoặc người giám hộ dựa trên quy định của pháp luật dân sự. Cha, mẹ hoặc người giám hộ phải có trách nhiệm giám sát thời gian chơi cùng nội dung trò chơi mà trẻ truy cập.
Nhiều phụ huynh cũng cho rằng giới hạn từ nhà cung cấp chỉ là một phần giải pháp. Việc trẻ có thể rời màn hình hay không vẫn phụ thuộc lớn vào cách gia đình thiết lập nguyên tắc, tạo hoạt động thay thế và đồng hành cùng con ngay từ những năm đầu.