'Chuyển đổi số phải bắt đầu từ bài toán, không phải sản phẩm'
Chia sẻ được Thứ trưởng Khoa học và Công nghệ Phạm Đức Long nói trong kết luận chương trình chào mừng Ngày chuyển đổi số Quốc gia, tổ chức sáng 9/10 tại Hà Nội.
Sau khi lắng nghe chia sẻ của các địa phương và doanh nghiệp tại sự kiện, Thứ trưởng Phạm Đức Long nhấn mạnh chuyển đổi số cần đạt kết quả cuối cùng là giải quyết bài toán của địa phương, giải quyết bài toán của người dân và doanh nghiệp.
Theo ông, cách làm chuyển đổi số cần thay đổi, từ việc đưa sản phẩm công nghệ vào địa phương sang xác định vấn đề thực tế cần giải quyết. Các địa phương trước hết phải xác định những bài toán cụ thể của người dân và doanh nghiệp, sau đó tìm giải pháp để giải quyết trọn vẹn các vấn đề này. Khi đó, hiệu quả chuyển đổi số mới có thể được đánh giá một cách thực chất.
Ông dẫn chứng tình trạng nhiều địa phương đã triển khai các hệ thống Trung tâm Giám sát, điều hành thông minh - IOC, nhưng lãnh đạo địa phương "về cơ bản không sử dụng". Nguyên nhân là hệ thống chưa giải quyết được bài toán chỉ đạo, điều hành thực tế, cũng như chưa đáp ứng được nhu cầu của người dân và doanh nghiệp trên địa bàn.
Bộ Khoa học và Công nghệ sẽ cùng địa phương làm đến cùng
Trong phát biểu khai mạc, Bộ trưởng Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân yêu cầu các đơn vị làm chuyển đổi số tạo ra kết quả thực chất, những giá trị có thể đo đếm được. "Năng suất phải cao hơn, chi phí phải thấp hơn, dịch vụ phải thuận tiện hơn và năng lực cạnh tranh phải được cải thiện mạnh mẽ hơn", ông yêu cầu.
Theo Thứ trưởng Phạm Đức Long, trong năm 2027, Bộ Khoa học và Công nghệ sẽ tăng mức độ đồng hành với các bộ, ngành, địa phương và doanh nghiệp, sau giai đoạn tập trung xây dựng thể chế, ban hành văn bản và hướng dẫn.
Với Khung Kiến trúc tổng thể quốc gia số, Bộ sẽ chủ động xây dựng và ban hành khung kiến trúc cấp bộ của mình trước để các bộ, ngành có thể tham khảo. Đồng thời, Bộ Khoa học và Công nghệ trực tiếp đồng hành với địa phương để hoàn thiện khung kiến trúc cấp tỉnh, sau đó nhân rộng cách làm. Trong phát triển đô thị thông minh, Bộ sẽ cùng các địa phương tổng hợp những bài toán thực tế đã được giải quyết thành công thành các tình huống điển hình, từ đó mỗi nơi lựa chọn ứng dụng phù hợp với nhu cầu.
Một nội dung được nhấn mạnh là chuyển đổi số cấp xã. Theo Thứ trưởng, Bộ sẽ phối hợp với một số địa phương triển khai mô hình mẫu, xác định rõ những bài toán thuộc phạm vi giải quyết của nền tảng dùng chung và những vấn đề cấp tỉnh cần xử lý. Sau khi giải quyết dứt điểm và có kết quả rõ ràng, mô hình sẽ được nhân rộng.
Ngoài ra, Bộ sẽ tập trung hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa, hộ kinh doanh, với yêu cầu các giải pháp chuyển đổi số phải tạo ra giá trị cụ thể; thí điểm đào tạo cán bộ chuyên trách cấp xã tại 20 xã, đào tạo tổ công nghệ số cộng đồng.
Trước đó, Bộ Khoa học và Công nghệ cũng xây dựng Khung Kiến trúc tổng thể quốc gia số, được Chính phủ ban hàng cuối tháng 7. Theo Cục trưởng Chuyển đổi số quốc gia Trần Duy Ninh, Khung Kiến trúc tổng thể quốc gia số đóng vai trò căn cứ chung để xây dựng, phát triển, nâng cấp và vận hành các hệ thống số, tạo cơ sở kết nối, liên thông, kế thừa và hạn chế đầu tư phân tán, trùng lặp, với mục tiêu cuối cùng là phục vụ người dân, doanh nghiệp.
Việc triển khai khung dự kiến sẽ tạo ra các chuyển dịch: từ xây dựng riêng lẻ sang bám theo khung chung của quốc gia; từ đầu tư riêng sang sử dụng chung các nền tảng; từ lưu trữ kiến trúc trên văn bản sang công cụ giám sát, đánh giá mức độ tuân thủ; và từ báo cáo thủ công sang báo cáo bằng dữ liệu trực tuyến, KPI.
Các bộ, ngành, địa phương phải hoàn thành khung kiến trúc của mình trước ngày 29/1/2027. Quá trình này gồm rà soát toàn diện hạ tầng, hệ thống, nền tảng, dữ liệu, dịch vụ số; xác định kiến trúc mục tiêu và phương án chuyển đổi; sau đó hoàn thiện, tham vấn và ban hành.
Bộ Khoa học và Công nghệ cũng xây dựng hệ thống KPI để đo mức độ tuân thủ và kết quả thực chất, đồng thời phát triển Hệ thống quản lý kiến trúc số quốc gia (NAT), dự kiến vận hành cuối năm 2027.
Lưu Quý