Cuộc đua thiết bị AI hậu smartphone: Humane AI, Rabbit R1 với lịch sử toàn những thất bại "đẹp"

Nếu xâu chuỗi lại những chiếc máy được quảng cáo là "tương lai hậu-smartphone" trong vài năm qua, có lẽ anh em sẽ thấy một điểm chung kỳ lạ: gần như chiếc nào cũng chết theo cùng một kịch bản. Ra mắt hoành tráng, được vài tạp chí công nghệ gọi là phát minh của năm, rồi vài tháng sau xuất hiện hàng loạt đánh giá tiêu cực, và cuối cùng lặng lẽ bị khai tử hoặc bán tháo tài sản. Rồi giờ đến lượt OpenAI bước vào canh bạc này khi vài hôm gần đây tin đồn startup này ra mắt một thiết bị loa AI không màn hình do chính Jony Ive, người từng định hình toàn bộ ngôn ngữ thiết kế của iPhone, cầm trịch, râm ran trên khắp các diễn dàn công nghệ. Câu hỏi đáng đặt ra không phải là thiết bị này trông sẽ đẹp cỡ nào, mà là: vì sao những thứ tương tự trước đó đều thất bại, và có gì đảm bảo lần này sẽ khác?

Humane AI Pin: bài học đắt giá nhất

Trường hợp rõ ràng nhất là Humane AI Pin, chiếc ghim cài áo tích hợp AI ra mắt năm 2024 với mức giá 699 đô la cộng thêm phí thuê bao 24 đô la mỗi tháng. Trên giấy tờ, đây là sản phẩm đáng mong đợi: công ty được sáng lập bởi hai cựu nhân viên cấp cao của Apple, huy động hơn 230 triệu đô la từ các nhà đầu tư tên tuổi ở Thung lũng Silicon, từng được Time vinh danh là một trong những phát minh tốt nhất năm. Nhưng khi sản phẩm thực sự đến tay người dùng, mọi thứ sụp đổ nhanh chóng. Pin chỉ trụ được hai đến bốn tiếng, thiết bị thường xuyên quá nhiệt, phản hồi giọng nói chậm và hay trả lời sai, còn bộ phận chiếu chữ bằng laser lên lòng bàn tay gần như không đọc được dưới ánh sáng mạnh. Để rồi, cú đánh cuối cùng là việc nhà sản xuất phải thu hồi hộp sạc vì nguy cơ cháy nổ.

Humane AI Pin được tung hô vì ý tưởng nhưng rồi thất bại ở mặt thực thi khi sản phẩm gặp quá nhiều lỗi Đến tháng 2 năm 2025, Humane tắt hoàn toàn máy chủ vận hành thiết bị, và bán tài sản công ty cho HP với giá 116 triệu đô la. Điểm quan trọng là HP chỉ mua lại mảng phần mềm và nhân sự, từ chối tiếp nhận mảng phần cứng, coi như tuyên bố công khai rằng bản thân chiếc Pin không còn giá trị gì. Một chiến sĩ rầm rộ lên sàn, rồi sau đó kết thúc không kèn trống đầy đau đớn.

Rabbit R1 và câu hỏi chưa ai trả lời được

Rabbit R1 mà TinhTe có trên tay trải nghiệm Gần như cùng thời điểm, Rabbit R1, thiết bị cầm tay màu cam do Teenage Engineering thiết kế, ra mắt tại CES 2024, cũng vấp phải làn sóng chỉ trích tương tự dù bán được 130.000 máy nhờ thiết kế bắt mắt. Vấn đề không nằm ở ngoại hình của thiết bị mà ở câu hỏi cốt lõi mà gần như mọi bài đánh giá đều đặt ra: thiết bị này làm được gì mà một chiếc điện thoại thông minh không làm được?

Review Rabbit R1: smartphone có AI rồi sao lại tồn tại một thiết bị AI? Mình được tiếp cận chiếc máy Rabbit R1 rất trễ kể từ lúc nó ra mắt ở Mỹ - thời điểm mà tạo nên cơn chú ý lớn và cũng không ít ý kiến trái chiều xoay quanh sự tồn tại của nó. Tốc độ phát triển của Gen AI thì cực kỳ nhanh và chính điều đó, khi mình... tinhte.vn Trên thực tế, Rabbit R1 gặp khó trong việc trả lời câu hỏi cơ bản, nhận diện vật thể qua camera thiếu chính xác, còn các tích hợp ứng dụng thì đầy lỗi và hay bị gián đoạn. Điểm tệ hơn là có những phát hiện cho phần mềm độc quyền của thiết bị thực chất có thể chạy được trên smartphone thông thường. Điều này khiến nhiều người đặt câu hỏi liệu đây có đơn thuần là đóng gói lại công nghệ sẵn có trong một lớp vỏ đắt tiền và kém tiện dụng hơn hay không, và liệu họ có cần phải bỏ tiền mua một thiết bị như vậy trong khi smartphone vẫn làm tốt vai trò của nó?

Review Rabbit R1: smartphone có AI rồi sao lại tồn tại một thiết bị AI?

ElliQ: trường hợp hiếm hoi đi đúng hướng, nhưng đi chậm

Nói một cách công bằng thì không phải mọi thiết bị AI độc lập đều thất bại thảm hại. ElliQ, robot bạn đồng hành dành cho người cao tuổi do Intuition Robotics ra mắt từ năm 2022, vẫn tồn tại đến nay và thậm chí được nhắc đến như nguồn cảm hứng khả dĩ cho thiết bị mới của OpenAI. ElliQ có hình dáng giống một chiếc đèn bàn, với các chuyển động cơ khí nhẹ nhàng để tạo cảm giác đang lắng nghe, chủ động trò chuyện với người dùng nhiều lần mỗi ngày bằng những câu đùa hay câu hỏi thăm hỏi, đồng thời theo dõi các chỉ số sức khỏe như nhịp tim, huyết áp và lịch hẹn.

ElliQ tồn tại được nhưng với cách tiếp cận hợp lý vào nhu cầu cho người lớn tuổi

Vấn đề không chỉ nằm ở phần cứng

Nhìn lại cả ba trường hợp, dễ thấy vấn đề không đơn thuần là pin yếu hay quá nhiệt, dù đó chắc chắn là những lỗi kỹ thuật có thật và gây tổn hại nghiêm trọng đến trải nghiệm của người dùng. Vấn đề sâu xa hơn nằm ở mô hình sử dụng: người dùng đã dành hơn một thập kỷ xây dựng thói quen với smartphone, nơi mọi tác vụ: từ nhắn tin, thanh toán, đến điều khiển nhà thông minh, đều gói gọn trong một thiết bị họ luôn mang theo. Khi đó, để thuyết phục họ mang thêm một thiết bị thứ hai, thì chính bản thân thiết bị đó phải mang lại giá trị đủ lớn để bù đắp cho sự bất tiện của việc phải nhớ mang theo, sạc pin, và học cách sử dụng một giao diện hoàn toàn mới. Cả Humane Pin lẫn Rabbit R1 đều không vượt qua được ngưỡng thay đổi thói quen đó, trong khi kỳ vọng bị truyền thông thổi phồng quá cao trước khi ra mắt càng khiến cú rơi sau đó đau hơn.

Liệu OpenAI có tránh được vết xe đổ?

Thiết bị mới của OpenAI, theo mô tả của Bloomberg, có một số điểm khác biệt đáng chú ý so với các sản phẩm từng thất bại. Đây là loa đặt cố định trong nhà chứ không phải thiết bị đeo trên người, nghĩa là ít bị ràng buộc bởi giới hạn pin và kích thước như Humane Pin hay Rabbit R1. Nó cũng không cố thay thế hoàn toàn smartphone mà định vị mình như một loại "máy tính gia đình" mới, gần với hướng đi mà ElliQ từng chứng minh là khả thi hơn: một thiết bị đồng hành trong không gian sống, không phải thiết bị mang theo người. Việc các bộ phận cơ khí chuyển động để tạo cảm giác "đang sống" cũng là ý tưởng vay mượn trực tiếp từ ElliQ, chỉ là ở quy mô và ngân sách lớn hơn nhiều nhờ nguồn lực của OpenAI.

Mô phỏng thiết bị mới của OpenAI