SPACE

Ngày mai diễn ra nhật thực toàn phần hiếm gặp

Bùi Đăng MinhThứ ba, 11/8/20266 phút đọc
Ngày mai diễn ra nhật thực toàn phần hiếm gặp

Theo Hội Thiên văn Hà Nội (HAS), nhật thực toàn phần diễn ra vào đêm 12, rạng sáng 13/8 (giờ Hà Nội), nhưng Việt Nam hoàn toàn nằm ngoài vùng quan sát được lần nhật thực này. Trong khi đó, nhiều nơi ở châu Âu sẽ chìm vào bóng tối trong thời gian ngắn khi lục địa này trải qua kỳ nhật thực toàn phần đầu tiên sau gần 3 thập kỷ (từ năm 1999).

Theo Sky News, những nơi nằm trên đường đi của vùng toàn phần sẽ chìm trong bóng tối. Vùng dải này rộng từ 100 đến 200 km trên bề mặt Trái Đất nơi bóng tối của Mặt Trăng quét qua, biến ban ngày thành chạng vạng khi Mặt Trăng che khuất hoàn toàn Mặt Trời. Cụ thể, người dân ở miền bắc nước Nga, Greenland, Iceland, Tây Ban Nha và một góc nhỏ của Bồ Đào Nha sẽ có cơ hội chiêm ngưỡng nhật thực toàn phần. Anh và Ireland sẽ trải qua nhật thực một phần lớn, khi Mặt Trăng che khuất từ 90% đến 96% Mặt Trời, tạo ra hiệu ứng hoàng hôn sâu thay vì bóng tối hoàn toàn. Trong khi đó, người dân ở miền bắc nước Mỹ từ Alaska đến Bắc Carolina sẽ thấy nhật thực một phần.

Theo New York Times, nhật thực toàn phần xảy ra khi Mặt Trăng ở giữa Trái Đất và Mặt Trời, tạm thời che khuất bề mặt Mặt Trời khỏi tầm nhìn từ mặt đất. Điều này tạo ra một đĩa đen trên bầu trời, bao quanh bởi quầng sáng mờ từ tầng khí quyển phía ngoài của Mặt Trời gọi là vành nhật hoa. Mặt Trăng nhỏ hơn Mặt Trời khoảng 400 lần, nhưng nó cũng gần Trái Đất hơn khoảng 400 lần, khiến cả hai trông như cùng kích thước trên bầu trời. Để xảy ra nhật thực toàn phần, Mặt Trời, Mặt Trăng và Trái Đất phải thẳng hàng hoàn hảo trong không gian.

Bóng của Mặt Trăng do sự thẳng hàng này gây ra có một phần bên trong gọi là umbra. Những người dưới umbra, nơi mà nó vẽ ra một đường đi tương đối hẹp trên Trái Đất, sẽ trải nghiệm toàn phần. Những người dưới penumbra (vùng nửa tối), hoặc phần ngoài của bóng Mặt Trăng, sẽ thấy một phần nhật thực, trong đó Mặt Trăng chỉ che khuất một phần bề mặt Mặt Trời.

Sự kiện hôm 12/8 sẽ bắt đầu với nhật thực một phần kéo dài khoảng một giờ. Mặt Trăng sẽ đè lên phần rìa của Mặt Trời và từ từ che khuất dần bề mặt của nó. Tiếp theo là pha toàn phần diễn ra trong thời gian ngắn. Sau đó, Mặt Trời ló ra khỏi Mặt Trăng. Tổng cộng, các pha của nhật thực kéo dài khoảng hai giờ.

Mô phỏng Mặt Trăng che khuất Mặt Trời trong nhật thực toàn phần hôm 12/8. Ảnh: ESA
Mô phỏng Mặt Trăng che khuất Mặt Trời trong nhật thực toàn phần hôm 12/8. Ảnh: ESA

Theo Guardian, sau buổi trưa ngày 12/8, hai phi công NASA sẽ điều khiển máy bay nghiên cứu cất cánh từ sân bay Keflavik ở mũi phía tây Iceland để chụp ảnh Mặt Trời trong khi bay dọc theo đường đi của nhật thực. Máy bay sẽ bay về phía bắc hướng tới Greenland, sau đó vòng xuống phía nam theo đường vòng cung dài 64 km ngoài khơi Iceland.

Tuy đây là nhiệm vụ đuổi theo nhật thực, trên thực tế trong lúc máy bay lướt ở độ cao 15.000 m, bóng của Mặt Trăng sẽ đuổi theo phía sau, ngang qua đại dương bên dưới ở tốc độ hơn 3.200 km/h. Phi công sẽ hướng tới việc bay đến điểm cực đại của nhật thực (thời điểm Mặt Trăng che khuất phần lớn Mặt Trời) đúng vào lúc bóng tối đuổi kịp máy bay. Thông qua dữ liệu từ ảnh chụp Mặt Trời, các nhà khoa học có thể tìm hiểu nhiều hơn về thời tiết vũ trụ, hạt tích điện và bức xạ có thể gây đe dọa phi hành gia, vệ tinh, lưới điện và mạng lưới truyền thông trên Trái Đất.

Nguồn / Original source: VnExpress