Tên lửa tái sử dụng Trung Quốc bay thành công lên quỹ đạo

Global Times đưa tin, tên lửa Pallas-1 Y1 cất cánh lúc 10h ngày 1/9 từ bệ phóng dành riêng cho dòng Pallas tại Khu thí điểm Đổi mới Không gian Thương mại Đông Phong ở Tửu Tuyền, tây bắc Trung Quốc. Tên lửa bay theo đúng kế hoạch lên quỹ đạo định trước và hoàn thành nhiệm vụ thành công.

Pallas-1 là một trong những phương tiện phóng cốt lõi của Galactic Energy được thiết kế để triển khai chòm vệ tinh quỹ đạo thấp và phóng tàu vũ trụ tương đối lớn. Tên lửa hai tầng này dài 52 m và có đường kính lõi 3,35 m, khối lượng cất cánh khoảng 283 tấn và tạo ra lực đẩy khoảng 350 tấn, với tùy chọn lắp thêm tầng trên. Phương tiện có thể chở 5-7 tấn hàng lên quỹ đạo thấp của Trái Đất, phù hợp với các nhiệm vụ triển khai chòm vệ tinh hiện nay.

Galactic Energy muốn biến Pallas thành tên lửa đẩy hiệu quả cao, chi phí thấp cho những nhà khai thác vệ tinh thương mại. Theo Space, giống như tên lửa Falcon 9 của SpaceX, tầng đầu tiên của Pallas-1 có thể tái sử dụng, được thiết kế để bay 25 lần. Tầng đẩy của Pallas-1 sẽ bay trở lại Trái Đất với sự hỗ trợ của cánh lưới và hạ cánh bằng càng đáp.

Bộ phận chủ chốt của Pallas-1 là hệ thống đẩy. Tầng đầu tiên của phương tiện sử dụng năng lượng từ 7 động cơ CQ-50 hoạt động nhờ nhiên liệu oxy lỏng - kerosene do Galactic Energy phát triển. Đây là công ty tư nhân Trung Quốc đầu tiên áp dụng cấu hình cụm 7 động cơ như vậy. Cấu hình này cung cấp lực đẩy dồi dào đồng thời đáp ứng yêu cầu thu hồi tầng đầu tiên. Theo công ty, nếu một động cơ gặp sự cố trong giai đoạn bay nào đó, 6 động cơ còn lại vẫn đủ khả năng tự điều chỉnh tăng công suất để bù đắp, qua đó tăng độ tin cậy tổng thể của hệ thống.

CQ-50 là động cơ sử dụng bộ phun kiểu chốt với thiết kế dành riêng cho hoạt động tái sử dụng. Thử nghiệm mặt đất chứng minh CQ-50 có khả năng điều chỉnh lực đẩy sâu (thay đổi công suất) linh hoạt trong phạm vi từ 32% đến 105% so với lực đẩy định mức cũng như khởi động nhiều lần, góp phần quan trọng kiểm soát tầng đẩy bay trở về trong quá trình giảm tốc và hạ cánh. Động cơ CQ-50 đã trải qua hơn 23.000 giây thử nghiệm khai hỏa trên mặt đất.

Galactic Energy đang tiếp cận việc thu hồi tầng đầu tiên theo từng bước thay vì cố gắng vừa phóng tên lửa vào quỹ đạo vừa thu hồi tầng đẩy ngay trong chuyến bay đầu tiên. Công ty cho biết, nhiệm vụ ra mắt của Pallas-1 tập trung hoàn thành mục tiêu bay lên quỹ đạo và thu thập dữ liệu toàn diện để xác minh hiệu suất tổng thể của hệ thống đẩy, điều khiển và cấu trúc tên lửa.

Pang Zhihao, chuyên gia vũ trụ từng làm nghiên cứu tại Viện hàn lâm Công nghệ Không gian, nhận định Pallas-1 tiến vào quỹ đạo thành công đánh dấu bước tiến quan trọng cho ngành không gian thương mại Trung Quốc, khi một tên lửa đẩy nhiên liệu lỏng cỡ trung bình và lớn do công ty tư nhân phát triển hoàn thành chuyến bay kiểm chứng cơ sở nhằm thu thập dữ liệu gốc.

Từ góc độ ngành công nghiệp, nhiệm vụ cho thấy Galactic Energy đang chuyển đổi từ nhà cung cấp dịch vụ phóng tập trung vào tên lửa nhiên liệu rắn sang thị trường tên lửa nhiên liệu lỏng cỡ trung bình và lớn, hệ thống phóng tái sử dụng và triển khai chòm vệ tinh ở quỹ đạo thấp. Galactic Energy sẽ cạnh tranh trực tiếp với các nhà phát triển tên lửa tư nhân Trung Quốc khác cũng theo đuổi mục tiêu giảm chi phí và tăng tần suất bay lên quỹ đạo.

Trong các lần phóng tiếp theo, Galactic Energy dự định thử nghiệm công nghệ bao gồm kiểm soát hồi quyển với tầng đầu tiên, vận hành cánh lưới, phanh và giảm tốc, cũng như thu hồi trên biển hoặc trên đất liền, trước khi tiến tới thử nghiệm hạ cánh thẳng đứng hoàn chỉnh. Sau khi hoàn thiện những công nghệ trên, công ty sẽ tái sử dụng với tần suất cao hơn và hoạt động thương mại, tập trung vào việc đơn giản hóa kiểm tra và tân trang, giảm chi phí tái sử dụng và rút ngắn thời gian quay vòng giữa các chuyến bay.

Theo SCMP, Galactic Energy được thành lập vào năm 2018 bởi tiến sĩ Liu Baiqi và một số kỹ sư hàng không vũ trụ khác. Tính đến nay, Galactic Energy đã thực hiện 22 lần phóng lên quỹ đạo thành công và vận chuyển 89 vệ tinh thương mại với nhiều chức năng khác nhau.

Hoạt động phát triển tên lửa tái sử dụng đang tăng tốc trong ngành hàng không vũ trụ thương mại của Trung Quốc. Ngày 19/8, công ty hàng không vũ trụ tư nhân LandSpace phóng tên lửa đẩy tái sử dụng Zhuque-3 Y2, tầng thứ hai đưa vệ tinh Honghu-03 vào quỹ đạo định sẵn trong khi tầng đầu tiên triển khai càng đáp để thu hồi trên mặt đất. Đây là lần đầu tiên Trung Quốc thu hồi thành công tầng đầu tiên của tên lửa quỹ đạo trên đất liền bằng càng đáp như vậy.