Trường học tương tác qua iPad

Buổi sáng một ngày đầu tháng 8, thầy Muhammad Al Azani Zainal có mặt từ sớm trong khuôn viên trường cùng gần 20 học sinh để chuẩn bị cho tiết học thể chất.

Thay vì quan sát và đưa ra chỉ dẫn theo cảm quan thông thường, thầy sử dụng iPad ghi lại các động tác squad, bật nhảy của từng học sinh, sau đó đưa ra hướng dẫn cải thiện cho từng em dựa trên dữ liệu phân tích của phần mềm chuyên dụng. Mỗi học sinh có một mã số riêng biệt với dữ liệu được lưu từ ngày bắt đầu, nhằm thuận tiện cho việc đo lường hiệu suất và khả năng cải thiện kỹ thuật sau thời gian học tập.

Cách đó chưa đầy 100 mét ở khu học văn hóa của trường, cô Fazlina Ibrahim cũng có tiết dạy toán với 32 học sinh để tìm hiểu khái niệm về đường tiếp tuyến, bán kính. Mỗi em sử dụng một iPad, chia thành nhóm bốn người, chụp ảnh vật thể hình tròn trong thực tế như nắp chai, dùng ứng dụng Freeform để vẽ và đo bán kính, xác định góc trong thực tế. Nhờ phần mềm Reality Composer, các em học cách tạo ra hình khối 3D theo hình dung cá nhân và trình bày trước lớp khi kết nối tablet đang dùng với màn hình tương tác bằng AirPlay.

Tại tiết học tiếng Nhật của thầy Johan Abd Majid, học sinh được giao nhiệm vụ học ít nhất 8 từ vựng liên quan đến giao thông, phương tiện di chuyển. Các em học cách dùng Keynote viết trực tiếp chữ lên màn hình theo hướng dẫn, kết hợp dùng phần mềm Dịch để học bổ trợ cách phát âm cũng như thêm vào bài trình bày kết quả học tập trước lớp.

Thầy Al Azani, Abd Majid, cô Fazlina Ibrahim là ba trong 58 giáo viên đang dạy học thông qua iPad cho 596 học sinh độ tuổi 13-17 ở trường Sekolah Berasrama Penuh Integrasi Gombak - SBPI Gombak (InteGomb), cách trung tâm thủ đô Kuala Lumpur khoảng 20 km. Đây là một trong 10 trường nội trú tốt nhất ở Malaysia, nổi bật với việc áp dụng mô hình dùng iPad 1:1 (mỗi học sinh một thiết bị) trong lớp học với hơn 500 iPad được trang bị toàn trường và 48 giáo viên đạt chứng chỉ Apple Teacher.

SBPI Gombak bắt đầu đưa iPad vào sử dụng thử nghiệm từ 2014 trước khi áp dụng mô hình 1:1 trên toàn trường năm 2018. Mỗi học sinh được trang bị một iPad riêng, sử dụng cho cả việc học trên lớp lẫn làm bài tập về nhà ở ký túc xá. Các máy được cài đặt phần mềm quản lý chuyên dụng của Apple tương tự mô hình doanh nghiệp. Cùng với chương trình học tập, các thông tin khác cũng được nhà trường cập nhật cho học sinh hàng ngày qua máy tính bảng.

Ngoài chương trình đào tạo miễn phí của Apple cho các giáo viên sử dụng iPad, Mac trong giáo dục (Apple Teacher), trường mở rộng chương trình Apple Tech Leaders từ năm 2018 để đẩy nhanh quá trình chuyển đổi số thông qua hình thức đào tạo ngang hàng.

Khoảng 100 học sinh giữ vai trò "tech leader" sẽ đảm nhận việc hướng dẫn bạn học sử dụng thiết bị và ứng dụng hằng ngày, cũng như tổ chức các buổi hội thảo chuyên đề sử dụng các ứng dụng và công nghệ cho các bạn học sinh khác. Các nhóm trưởng cũng được tiếp cận với chương trình đào tạo riêng của Apple (Apple Professional Learning Specialists) để cập nhật thường xuyên kỹ năng, ứng dụng mới.

Theo thầy Muhammad Nabil Abdullah, phụ trách chuyển đổi số của trường, sử dụng máy tính bảng trên quy mô toàn trường đã giúp thay đổi đáng kể hiệu quả học tập của các em học sinh. Thiết bị giúp tăng tính trải nghiệm thực tế đa lĩnh vực học tập như lên ý tưởng STEM, ứng dụng thực tế ảo tăng cường (AR), lập trình, phát triển ứng dụng, làm website hay tự làm phim ngắn.

Năm 2026, trường có học sinh đạt huy chương vàng cuộc thi I-Band toàn quốc của Malaysia nhờ ứng dụng GarageBand. Tại cuộc thi viết phần mềm International Creative Creator Playground 2026, trường cũng gặt hái nhiều thành công với một giải Bạch kim, 14 giải Vàng và hai giải Bạc nhờ học sinh được tiếp xúc sớm với phần mềm Swift Playgrounds.

Trên các lớp học, mỗi giáo viên cũng dùng iPad với ứng dụng quản lý lớp học Apple Classroom. Phần mềm cho phép thầy cô hướng dẫn học sinh trong suốt tiết học, theo dõi tiến độ làm bài, khởi chạy ứng dụng cùng lúc trên iPad của các em cũng như ra bài tập, các bài kiểm tra nhanh theo thời lượng nhất định.

Theo khảo sát của Apple tại Thái Lan, nơi có tỷ lệ sử dụng iPad trong trường học cao hàng đầu Đông Nam Á, việc đưa thiết bị số hỗ trợ học tập giúp 90% người được hỏi cho biết thấy tò mò, ham học hỏi hơn, 91% người cảm thấy được thúc đẩy các kỹ năng tư duy phản biện cũng như các cải thiện khác bao gồm sẵn sàng thử nghiệm điều mới, phát triển kỹ năng sáng tạo, tự chủ và tự tin hơn.

Việc tiếp xúc với các kỹ năng số từ sớm cũng giúp học sinh bắt kịp với những xu hướng nghề nghiệp được quan tâm nhất hiện nay. Theo báo cáo Future of Jobs Report 2025 của Diễn đàn Kinh tế thế giới, nhiều kỹ năng liên quan đến công nghệ gồm AI và dữ liệu lớn, an ninh mạng, năng lực hiểu biết công nghệ, tư duy sáng tạo...

Nhà phân tích Luis Francisco Vargas-Madriz của Tổ chức Hợp tác Phát triển kinh tế thế giới (OECD) cho biết hiện có 88% học sinh trung học (13-15 tuổi) và 96% học sinh lớn hơn sử dụng AI hàng ngày nhưng lại chưa được hướng dẫn để nhận diện định kiến của thuật toán và đánh giá chất lượng thông tin đầu ra. Đây là vấn đề cấp bách cần được các hệ thống giáo dục nhìn nhận, đưa ra giải pháp phù hợp để hướng dẫn trẻ sử dụng công nghệ đúng cách nhằm đảm bảo các em có đầy đủ kỹ năng tốt nhất.

Cho rằng việc giảng dạy không nhất thiết phải sử dụng công nghệ nhưng ông Dominic Liechti, Giám đốc cấp cao phụ trách Tiếp thị sản phẩm toàn cầu của Apple, cho rằng công nghệ thực sự là một công cụ quan trọng trong giáo dục. "Chúng giúp khuếch đại những kỹ năng phù hợp cho tương lai. Đó là sự sáng tạo, tính tò mò và tư duy phản biện", ông nói.

Cũng theo ông, trong thời đại trí tuệ nhân tạo dần phổ biến, việc ứng dụng công nghệ trong giáo dụng ngày càng quan trọng và khiến vai trò của thầy cô giáo có những sự thay đổi rõ rệt. Giáo viên sẽ dịch chuyển dần thành người điều phối và hướng dẫn cho học sinh thay vì chỉ giảng giải kiến thức như truyền thống. Trong khi đó, học sinh cũng cần được rèn luyện tư duy phản biện khi sử dụng AI. "AI chủ yếu giải quyết các kỹ năng tư duy bậc thấp, trong khi các kỹ năng tư duy bậc cao thì không thể bị thay thế", ông nhận định.

Với những sự thay đổi nhanh chóng về xu hướng AI, sử dụng công nghệ phát triển nhanh được coi là hướng phát triển tất yếu, ông Luis Francisco Vargas-Madriz cho biết Chương trình Đánh giá học sinh quốc tế (PISA) lần tiếp theo tổ chức năm 2029 sẽ có lần đầu sử dụng các tình huống thực tế thay vì câu hỏi trắc nghiệm truyền thống ở quy mô lớn tại hơn 100 quốc gia.